|
INTERNET
INTERNET TEKNIK TERIMLER
PC YAPILANDIRMA
DATA HABERLESMESI
LINKLER
GORUSLERINIZ
|
|
INTERNET TEKNIK TERIMLER SOZLUGU
|
A
AUP: Kabul Edilebilir Kullanim PolitikalariBircok transit iletisim agi uzerlerinden gececek bilgilerin icerigini kisitlamaktadir. En cok bilinen ornek NSFNET'in ticari kullanima izin vermeyen kabul edilebilir kullanim politikalaridir. AUP yurutmesi aga gore degismektedir. National Science Foundation.
Access Mechanism : Erisim Mekanizmasi. Bir veya birden fazla yazma ve okuma kafasini, istenilen yazma ve okuma konumuna getiren mekanizma. Bu mekanizma, yazma ve okuma kafalari sabit olan sistemlerde veri ortamini hareket ettirmek icin kullanilir.
Access Privileges: Dosyalarda degisiklik yapmak ve erismek icin imtiyaz.
Access time : Bellegi okumak icin gerekli sure.
Access: Depolanmis oldugu yerden bir bilgiye, (data) veya bir cihaza (bir disket okuyucusu gibi) girisi saglamak, okumak veya yazmak.
ACCUFIND: Adres http//nln.com/Accufind JavaScript motoru NetScape tarayiciniza yepyeni bir guc ekliyor. Bulmak istediginiz kaynaklarin en iyilerini AccuFind'da bulabilir; aradiginiz kaynaklara kolayca ulasabilirsiniz.
Accuracy: Hatadan uzaklik derecesi. Accuracy, Precesion ile karistirilir. Perecision, herhangi bir olcme isleminde hassasiyet icin kullanilir.
Acilacak Dokuman Adi: Web sayfasinin sunucu uzerindeki spesifik dosya adini belirtir. Kullanma zorunlulugu yoktur.
ACTV: Klasik televizyonlardan biraz daha iyi resim kalitesi olan HDTV sistemine gecis olarak kabul edilen TV yayin sistemi.
AD: Yonetsel Alan (Administrative Domain).
Ag: Bilgisayar agi degisik yerlerdeki bilgisayar sistemlerini birbirine baglayan bir veri iletisim sistemidir. Bir ag WAN ve LAN'larin degisik birlesimlerinden olusabilir. Yerel Alan Agi (Local Area Network), Genis Alan Agi (Wide Area Network), aglararasi ag (internet).
Ag Ag Arabirimi: (Network-to-Network interface/NNi) Frame Relay Servisi veren aglar arasindaki baglantilari tanimlar. Bu tanim Frame Relay Servisinin dunya capinda verilmesine olanak saglar.Frame Relay yuksek hiz ihtiyacindan dolayi oncelikle LAN-WAN-LAN baglantisinda uygulama alani buldugu icin LAN baglantilarina uygun PVC destegine dayalidir.Uzlasmaya varilan bu iki uygulama disinda su konular uzerinde calismalar devam etmektedir
AD DA Cevirici : Analog ses isaretlerini sayisal isaretlere ya da tersi islemi ayni sekilde hazirlayan devrelerdir.
A/D-D/A Ceviriciler : Bilgisayarli muzik sistemlerinde (CD, DAT, HD Recording sistemler) analog bilgileri digital'e ya da bunun tersini yapan elektronik devreler. Bunlar kalitelerine gore fiyatlanirlar. Sistem maliyetlerinde buyuk yer tutar. Ornegin, uzerinde bu ceviriciler bulunmadigindan Waveboard'in fiyati oldukca dusuktur.
Adapter (Adaptor): Direkt olarak birbirlerine uyum saglamayan iki konnektorun veya cihazin baglanmasini saglayan bir araci cihaz.
Adaptor : Uygunlastrici, cevirici, guckaynagi.
ADC: Analog sinyalleri karsiligi olan dijital sinyallere donusturen bir cihaz.
Address : Verinin saklandigi bellek bolgesi.
Adress : Bir kayidi, bolumu veya bilginin sakli oldugu kisimi ifade eden isim, etiket veya rakamdir.Address (Adres)internet'te kullanilan uc tip adres vardir. Bunlar e-posta adresi; IP, internet ya da internet adresi; ve donanim ya da MAC adresidir.
Address (Adres): Bir sistem ya da agdaki bir cihazda veya diger veri kaynaklarinda bulunan bir dosyanin yeri icin ayrilmis ozel kod. Bir kullanicinin yerini belirten dizi.
Address resolution : Alfasayisal bir internet adresine karsilik gelen sayisal fiziksel adrese cevirme islemi.
Administrative Domain: Yonetsel Alan. Tek yonetim birimi tarafindan idare edilen ana sistemler, yonelticiler, ve birbirine bagli iletisim aglarinin butunu.
ARPANET: ileri Arastirma Projeleri Ajansi Bilgisayar AgiARPA tarafindan finanse edilen ve internet'e onculuk eden bir uzun mesafe iletisim agidir. iletisim konusundaki arastirmalara temel olusturmus, internet'in gelistirilmesi sirasinda omurga rolu ustlenmistir. ARPANET birbirine kiralik hatlar uzerinden bagli ve paket anahtarlayan bilgisayar sistemlerinden olusmustu. Savurma Bakanligi ileri Arastirma Projeleri Ajansi (Defence Advanced Research Projects Agency).
B
BACKBONE: Buyuk veri kapasitesine sahip bir agi besleyen hizli bir hat veya bir seri baglantidir. Omurga
Back up: 1- Data disketlerinin 2. kopyasi veya tahrip olma, kaybolma olasiliklarina karsi yapilan yedekleme islemi.2- Esas elemanin islemi tamamlayamamasi halinde islemi tamamlamak icin kullanilan yedekleme.
Background: Fon, zemin, geri plan, goruntunun arka plani.
Backlight Correction: Video kamerada arkadan gelen isigi ayaralayacak objenin karanlik gorunmesini onleyen sistem.
BACKLINKING: Backlinking, Lycos tarama servisi tarafindan dusunulmus zekice bir ozelliktir. Hicbir Web servisi sizi baska servislere baglayip sonra unutumak istemez. Bu yuzden Lycos, sizi baska bir servise bagladiktan sonra geri donebilmenizi saglayan bir sistem gelistirmistir.
BACKGROUND: HTML ozgun Web sayfalari hazirlamaniz icin begendiginiz resimleri arkafon olarak kullanmaniza izin verir. HTML 3.0'i destekleyen tum Web tarayicilari sayfanizin arka fonuna koydugunuz resmi goruntuleyebilir. Bunu yapmak icin BODY taniminin hemen yanina BACKGROUND tag'ini eklemelisiniz. Mesela "duvar1.gif" isimli bir resmi arka fon yapmak icin asagidaki satir yazilmalidir
Baglanti noktasi: Sisteme disaridan gelen bilgi paketlerinin her birinde hangi baglanti noktasina gidecegi bilgisi vardir. Sistem dahilindeki baglanti noktalarinin herbirinde bir iletisim yazilimi calismaktadir. Gelen paket islem yapilmak uzere bu baglanti noktasina, dolayisiyla ilgili uygulamaya aktarilir. Aktarma Kontrol Protokolu (Transmission Control Protocol).
BANDWIDTH: Bandwidth bir aygitin algilayabilecegi elektrik frekans alanidir. Bu terim, iletisim teknolojisinde bir tasima olcusu olarak kullanilir. Bu terim internet'teki anlami ise, belirli bir surede ne kadar bilgi akisi saglandigiyla ilgilidir.
Bandwidth: Bir kanalin ya da devrenin veri iletme orani veya iletisim kapasitesi olcusu.
Bant genisligi : Belli araliklardaki en buyuk ve en kucuk deger arasindaki fark.
Barkovizyon: Video dahil, bilgisayardan aldigi tum sinyalleri perdeye yansitabilen bir projeksiyon sistemidir. Goruntu kalitesi LCD'lere oranla daha yuksektir. Prezantasyon buyuk bir salonda genis bir kitleye verilecekse kullanilir. Tasarimin icinde video yer aliyorsa ve buyuk perdede kaliteli bir goruntu isteniyorsa barkovizyon kullanmak gereklidir.
BASIC: Kelimelerinin ilk harflerinden olusan, ilk defa DARMOUNTH kolejinde gelistirilen en basit bilgisayar programlama dili.
%0
Battery pack: Bakiniz Power pack.
Baud Rate : Bilgisayar kontrollu sistemlerde seri hatlar uzerindeki bilgi akis hizi birimi.
Baud : Bilgi isleme hizi birimi. Bir saniyede gelen bilgi sinyallerinin degeri baud olarak hizi verir. Tipik baud degerleri 110, 300, 1.200, 2.400, 4.800, 9.600, 14.400, 28.800, 36.600.
BBS: Kullanicilarin mesaj birakabildikleri elektronik bulten panosu. Modem araciligiyla baglanilarak bilgi alisverisinde bulunulan on-line sistemlerin genel adi. Bilgisayarli Bilgi Servisi .
C
CA/CG : Computer Animation Computer Graphics icin Ä°ngilizce'sinden kisaltma.
CAD: Grafik islerinin mimari ve muhendislik sistemleri icin cizim ve planlarin bilgisayarda uretilmesi.
CADD: Bilgisayar destekli Taslak ve Dizayn uretimi.
CAM: Bilgisayar Destekli Uretim.
Camcorder: Camera+recorder.
CWIS: Kampus Capinda Bilgi SistemiKampus capinda bilgi sistemleri bilgi ve hizmetleri iletisim aglari ve etkilesimli bilgisayar uygulamalariyla kampustekilere sunar. Genel kapsami telefon ve adres rehberi, takvimler, ilan tahtalari, veritabanlari gibi hizmetlerdir.
CAND: Bilgisayar Destekli Taslak ve Dizayn uretimi.
CANLANDIRMA: Yakin zamana kadar sadece sinema endustrisinin bir etkinligi olan animasyonun dilimizdeki karsiligi canlandirma'dir. Teknik olarak baktigimizda animasyon, hareketli goruntu demektir. Bugun pazardaki pek cok urun, masaustu bir kisisel bilgisayarlarda animasyon yapmaya olanak saglamaktadir.Elle cizilmeyen, ozel donanim yardimiyla bilgisayar ortamina aktarilmis sabit resimlerdir.
Canon BJ200: Saniyede 86 karakter basim hizi ve kaliteli cikti alma imkani ile begeni kazanan Canon BJ200, fiyati ile de ilgi cekti. Tonlama yetenegi ve uzun sureli kulanima olan yatkinligiyla da dikkat cekici bir urun olma ozelligini tasiyan yazici cesidi.
CD-I (Interaktive-CD): Duran gornutler, audio, grafik ve bilgisayar bilgileri verebilen interaktif bir urun icin kullanilan deyim
CD-ROM XA: CD-I gibi, bu depo edici disk bilgisayar metin ve grafiklerini, ve duragan goruntulu video bilgileri ve yuksek kaliteli audio ile kombine eder.
CD-ROM: Herhangi bir dijital bilgiyi bir kompakt diskte toplamak icin gelistirilmis bicimsel bir standart.
CD-ROM: Yazilimlarin depolanmasinda, arsivlenmesinde ve multimedya uygulamalarinda kullanilan dunya standartidir.
CD-ROM: CD-ROM, kisisel bilgisayar ortamlarinda harici bir CD-ROM okuyucu yoluyla kullanilan CD'lerdir. Bilginin CD-ROM uzerine kaydedilis sekli hangi isletim sisteminde kullanilacagini belirler. CD-ROM okuyucular ise boyle bir ayrima tabi degildir. Macintosh ve IBM uyumlu bilgisayarlar ayni CD-ROM okuyucusunu kullanabilirler. CD-ROM okuyucularin fiyat farkliliklarini belirleyen, bilgi erisim hizlaridir. Bu hiz, ortalama 31 milisaniye ile 120 ms arasinda degisir. CD-ROM 'larin bilgi erisim hizi her gecen gun artmakta fiyatlari ise dusmektedir.CD-ROM okuyucusu bilgisayara harici olarak veya disket surucu gibi ana govdeye de takilabilir.Tum CD-Audio'lari bu okuyucular okuyabilir.CD-DOM'un bilgi kayit formati Sari Kitap adi verilen teknik spesifikasyonla standartlastirilmistir.
CD-ROM Surucunun Denetlenmesi: Bilgisayar bir CD surucusunu kontrol ederek, bir CD' deki depolanmis muzigi okutabilir.
CD-Audio: Muzik CD'lerinin yayimlandigi medyadir ve tum CD okuyucularinda calisabilme ozelligine sahiptir. CD-Audio'nun bilgi kayit formati Kirmizi Kitap adi verilen teknik spesifikasyonla standartlastirilmistir.
CDD: Isigi hassas bir elektronik levha veya kamera cesidi.
CDI (intevaktive):Icinde muzik, grafik, ve videoyu etkilesimli bir sekilde bulundurabilen bir CD formatidir. Sadece CDI formatini okuyabilen cihazlar mevcuttur. Bilgisayar ortaminda CDI oynatmak icin ek bir yazilim gerekmektedir.
CD-I: CD-Interactive, tuketici pazarina yonelik uretilen ve televizyonla birlikte kullanilan bir CD calar aygiti icin gelistirilmis bir formattir. Uzerine 19 saatlik mono ses, veya 72 dakikalik tam ekran video veya 5000 adet fotograf kaydedilebilmektedir. Bunlarin farkli oranlarda kombinasyonlari mumkundur.Tum detaylari kitapla standartlasmistir. CDI okuyucunun diger okuyuculardan temel farkliligi kullanimi icin yalnizca bir TV'nin yeterli olmasidir. Okuyucu, uzaktan kumanda bir fare, veya kablolu bir fare ile kullanilmaktadir. Ayrica, tum CD-Audio disklerini de okuyabilmektedir.
CD-XA: Bu format Sony'nin getirdigi bir standart olup fazla yayginlik kazanmamistir. Temelde CD-ROM formatinin daha iyi gorsel bilgi aktarabilmesi icin gelistirilmis bir ara cozumdur. Yine bilgisayarlara takilan ozel bir okuyucu tarafindan okunabilmektedir. Bilgi kayit formati Sari kitapta standartlastirilmistir.
CD-Bridge: En yaygin kullaniminda olan CD-ROM formati ile yeni gelmesine ragmen hizla yayginlasan CD-I formatlarinin bir anlamiyla bilesiminden cikan bir formattir. Bu formatta kayit yapilan disk hem CD-I okuyucuda hem de CD-ROM okuyucuda kullanilabilmektedir.Daha fazla, yazilim ureticilerinin yeni gelisen pazarlara CD-ROM urunlerini aktarmalari icin gelistirilmistir.Ozel bir okuyucusu yoktur.
CD TERMINOLOJISI: CD'ler multimedya programlarinin en yaygin kayit ve kullanim ortami haline gelmektedir. Bu gelismenin nedeni, CD'lerin genis hafiza kapasitesinden kaynaklanmaktadir. Bir CD, 650 MB hafiza kapasitesiyle 450 adet 1.4 MB hafizali bilgisayar disketine esdegerdir. Bu ozellikleriyle CD'ler dogal olarak bol miktarda hafiza gerektiren gorsel isitsel veriler icin en uygun ortami saglamaktadir.
Cel: Bir animasyon icindeki tek bir cizim veya cerceve.
Cel Animation: Bir goruntunun ufak kisimlarinin animasyonu.
PC Tools: PC Tools, temel disk yonetimi, dosya islemleri gibi alanlarda, isletim sistemi tasarimcilarinin unuttugu islevleri kullanicilara erisilebilir kilan kullanisli bir yazilim.
CGA (Color Graphics Adapter) : 320x200 cozunurlukte 4 renk gosterebilir.
CGA: IBM PC'leri ve es degerde cihazlar icin konulan ilk video interface standardi
CGI: Bir Web hizmet birimi uzerinde arka planda calisan uygulamalar yazan programcilar icin bir arabirim.
CGI: Web tarayicilarinin Web Hizmetcileri ile iletisim kurmasini saglayan arabirimdir. Web taraycilari CGÄ° araciligiyla, HTML icindeki formlari ve dokuman kaynakli sorgulayicilari Web hizmetcilerinin anlayabilecegi hale sokarlar.
Channel (Kanal): Bir agdaki iki yer arasinda, belirli iletim hizina sahip bir iletisim hatti.
Character (karakter) : Bilgisayar tarafinrdan yazilip okunabilen ve depolanan herhangi bir tek alfabetik, numerik, noktalama veya deger isaretlerinden biri.
Chat: Gercek zamanli gorusmeyi tanimlamak icin kullanilan bir terimdir. Ä°RC, WebChat, gibi bir arabirim.
Check: CD player'de yapilan programin kontrol edilmesi.
Checksum: Saglama toplamiBir veri paketinin iceriginden yararlanarak hesaplanan deger. Bu deger paketle beraber aktarilir, alici sistem aldigi verilerden yararlanarak bu degeri yeniden hesaplar ve paketle gelen degerler karsilastirir. Ä°ki deger ayniysa alici veriyi hatasiz olarak aldigindan emin olur.
Chip : Ä°nce kesilmis silisyum dilimi.
Chroma: Video sinyalinde olculen, hue'lerin miktarlari ve izafi parlakliklari. Bu sinyal olmaksizin alinan video goruntusu siyah-beyaz olurdu.
Chromakey: Video goruntulerini ikinci bir video kaynagindaki secilmis bir renk uzerine bir ozel efekt yaratici sistemi veya bilgisayar kullanarak gecirmek.
CLICKABLE MAP: HTML'nin bu ozelligini kullanarak bir resmin degisik yerlerine tiklandiginda kullaniciyi bambaska adreslere tasimasini saglayabilirsiniz.
CLIENT: Ä°nternet uzerindeki bir sunucuya baglanmis olan "istemci" makinaya "aclient" ismi verilir.
Client: KullaniciBir baska bilgisayar sistemini ya da programin hizmetini talep eden bilgisayar sistemi ya da programa verilen ad. Dosya dagiticisindan (file server) herhangi bir dosyanin icerigini isteyen diger bilgisayar o dagiticinin kullanicisidir. kullanici-dagitici modeli (client-server model), hizmet birimi (server).
Client-server model: Kullanici-dagitici modeliBir cok iletisim agi protokolunun calisma seklini tanimlayan bir model. Bu modelde ayni ag uzerinde bir dagitici program (server), ve bu dagiticidan bilgi talebinde bulunan kullanici programlari (client) vardir. Ornegin bir cok yerel iletisim aglarinda bir dosya dagiticisi (file server) ve ondan gerektiginde dosya talep eden kullanicilar (client) vardir. Bu modelin en buyuk avantaji islem yukunun makineler arasinda paylasilmalidir. kullanici (client), dagitici (server), anasistem-terminal modeli.
Client: Bir ag servisini kullanan kullanici veya kullaniciya hizmet eden program.
Clock : Saat sinyali.
CMS (Color Management System): Renk Yonetim Sistemi. Ekranlarin RGB, ofset baski tekniginin CMYK olmasindan dolayi meydana gelen renk kayiplarini gidermek icin kullanilan renk yonetim programlari. EfiColor, KPCMS gibi..
CMYK: Cyan, Magenta, Yellow, Black renklerinden olusan ve ofset baski tekniginde kullanilan renk dunyasi. CMYK'da renkler birlestikce (ustuste geldikce) koyulasir. Bu yuzden Subractive Colour (Cikarilan Renkler) olarak isimlendirilir.
COAXIAL : Dis ortamdaki parazit gurultulerden etkilenmeyen disi orgulu 75 W Ohm'luk kablo cinsi ve standardi.
COBOL: Komplike is uygulamalari ile ilgili program yazmaya uygun bilgisayar programlama dili. COBOL, US savunma bakanligi kurulusu olan CODASYL ile cesitli bilgisayar imalatcilari ve bilgi islem cihazlari kullanicilari tarafindan gelistirilmistir.
Code (kod): 1- Bilgisayar sistemleri icin talimat yazmak.2- Uygun tabloya gore bilgilerin siniflandirilmasi.
D
DA (Display Adapter): Goruntu adaptoru.
DA/Converter: Bilgisayar tarafindan kullanilan dijital sinyalleri, analog sinyallere ceviren bir cihaz
DAC : Dijital ses kasedi
DARPA: Savunma Bakanligi Ä°leri Arastirma Projeleri Ajansi (Defense Advanced Research Projects Agency)
DAT : Donel kafa prensibi ile sayisal yazan ve okuyan kesinlikle dip gurultusu olmayan kayit cihazlari. Bunlar 44.1 ya da 48, KHz sampling rate kullanarak CD kalitesinde ya da daha yuksek kalitede kayitlar gerceklestirir. Bunlarin CD'ye cikislari sayisal olarak yapilacaksa mutlaka 44.1 olarak kaydedilmelidir.
DAT : (Digital Audio Tape) Ozel formatta kaseti uzerine 16 bit 44.1 ya da 48 KHz. sampling rate kullanarak digital ve donel kafa prensibi ile cok kaliteli kayit yapan teyp sistemi.
DAT : Digital Audio Tape gunumuzde Master banda olarak standartlara yerlesmis Teyp sistemi. Donel kafa sistemi ile calismakta. CD ya da uzerinde kayit yapan teyp sistemi.
DAT: Digital Audio Tape tamamiyla sayisal kayit formatlari ile kendine ozgu kaseti uzerine video recorder prensibi gibi donel kafa ile kayit yapan teyp aygiti.
Data (Bilgi-veri) : Bilgisayar tarafindan uretilen ve islenebilen bilgi elemani icin kullanilan genel terim.
Database Veri tabani: Bir bilgisayar sistemi icinde sakli ve erisilebilir verilerin tumu. Bunlar degisik kullanicilarin ayni bilgilere erisebilmesi ve gereksiz tekrar ve fazlaliklari onlemek amaciyla buyuk bir kutuk seklinde hazirlanabilir. Bu duzen veri saklama alaninda daha az yer kapladigi gibi erisim suresini de hizlandirir. Ä°zni olmayan kisilerin kullanmasini ve baskalarina ait verilerle karisimi veya bunlarin bozulmasini onlemek icin bu kutuge parolalar ve kullanici alanlari konulabilir.
Data bus : Veri hatti.
Database (Veritabani): Bilginin cok sayida kullanicinin yararlanacagi sekilde saklanmasi.
DBS: Uydu televizyon yayinlari televizyon sinyallerini uydulardan direkt olarak evlerdeki antenlere gonderen uydu yayin sisitemi.
Decimal : Onlu.
Decoder: Kod cozucu. Bazi uydu yayinlari elektronik olarak kodlanmakta ve kod cozucu olmadan izlenmemektedir. Sadece abonelere dagitilan bu kod cozuculer, sinyalleri izlenebilir hale getirir. Ancak rekabet nedeniyle pek cok kurulus kodlama sisteminden vazgecmek zorunda kalmistir.
Decoder / Encoder : Bir decoder kompozit bir video sinyalini ayri ayri RGB sinyallerine cevirir. Bir encoder ise, bu RGB sinyallerini tek bir kompozit sinyale cevirir.
Dedicated Line: Bir iletisim sirketinden kiralanan ozel hat.
Default route: Varsayilan rotaSevk tablosunda adresi bulunamayan paketlerin gonderilecegi rota.
Default : Bilgisayarin otomatik olarak gecerli saydigi ve aksi belirtilene kadar gecerliligini koruyan islem veya deger.
DARPA: Savunma Bakanligi Ileri Arastirma Projeleri AjansiAskeriye tarafindan kullanilmak uzere yeni teknolojiler uretmekle sorumlu A.B.D. Savunma Bakanligi Ajansi.
DARPA (daha once ARPA olarak bilinmekteydi) bugunku Internet'in gelistirilmesinden sorumluydu ve Berkeley UNIX ve TCP/IP'yi de iceren bir cok gelistirme projesini finanse etti.
DDN NIC: Savunma Bakanligi Bilgisayar Agi icin Ag Danisma MerkeziGenelde "The NIC" olarak bilinen bu yerin en onemli sorumluluklari arasinda Ä°nternet ag adreslerini ve ozerk sistem numaralarinin dagitilmasi, hiyerarsideki en ust alanin yontemi, ve DDN icin danisma ve destek hizmetleri vermesi gibi konular sayilabilir. Burasi ayrica RFC'ler icin birincil basvuru kaynagidir. ag adresi (network address), Ag Danisma Merkezi (Network Information Center), Yorumlar Ä°cin Rica (Request For Comments).
Definiton: Bir goruntunun kesinligi veya ayrisimi.
Defringe: Photoshop'da, A zeminindeki bir B alanini kopyalayip, bir C alani uzerine yapistirdiginizda, B alanin kenarlarinda olusan ve A zeminine ait olan pikseller. Bu piksellerdeki renk, C ile uyumsuz ise cok cirkin bir goruntu olusur.
Degrade: Bir rengin bir baska renge donusmesi esnasinda olusan renk gecisi. Koyudan acigi gibi..
DEJANEWS: Adres http//www.dejanews.com/DejaNews aradiginiz konuyu UseNet haber gruplari araciligiyla bulur. Bulunan bilgiler ise yazdiginiz kelime tutarlilik derecesine gore siralanir.
Dekuplaj : Ä°stenmeyen sinyallerin saseye iletilmesi.
Dekuple : Bir sonraki kata iletilmeyen, saseye aktarilan
Delete: CD playerde diskin istenmeyen bolumlerinin calinmamasini saglayan ozelik (veya silme tusu).
Delimiter : Bir depolama bolgesinde bilginin baslangic ve bitisini isaretleyen karakter.Bu islem icin genellikle virgul, iki nokta ust uste, space kullanilir.
Desaturate: Solgunluk. Bir rengin veya bir alandaki renklerin, oldugundan daha cansiz, tram degeri dusuk gorunmesi.
Device : Ozel bir islem yapabilen hardware parcasi. Printer, bir device ornegidir.
Desarj : Bosalma, uzerindeki yuku atma.
Dial-up: Ä°ki makine arasinda telefon hatti uzerinden arama yapilarak saglanan gecici baglantiya verilen isim.
Difuzyon : Dagilma, yayilma, puskurtme.
Digital (Sayisal): Ses, goruntu, bilgisayar verisi ya da diger bilgiler icin islemleri yapmak veya ikilik (sifir veya bir) sinyalleri iletmek icin voltaj, frekans, genlik, zaman vb. ayrik degiskenleri kullanan bir yontem.
Digital Analog Converter : Sayisal analog donusturucu.
Dijital/Anolog Cevirme : Bilsayarin hafizasinda herhangi bir sekilde depolanmis ornekler sayisal olarak islenip, analog sinyallere cevrilir. Bu sinyallerinde uygun bir cihaza iletilmesiyle hafizadaki o verinin temsil ettigi sesi duyariz.
Digital Audio: Sesi daha yuksek kalite saglmak amaciyla bir sayisal dizi seklinde kodlayarak saklanan bir ses alma teknigi.
Digital Computer : Sayisal bilgisayar.
Digital Date: Bilgisayarda kullanilan ve islemi yapilan sayisal bilgiler
Digital : Sayisal.
Digitize: Bir audio veya video sinyalini analog halinde, bilgisayar cinsi dijital kod numaralarina donusturmek.
Digitizer: Analog bir video goruntusunu dijital bilgisayar grafigine donusturen bir cihaz.
DA Conversion: Bilsayarin hafizasinda herhangi bir sekilde depolanmis ornekler sayisal olarak islenip analog sinyallere cevrilir. Bu sinyallerinde uygun bir cihaza iletilmesiyle hafizadaki o verinin temsil ettigi sesi duyariz.Sentezleme yoluBilgisayar ses kartina veya icerdigi ses duzenegine nota bilgisini yollar. O duzenekte bu bilgiye analog sinyaller uretir.En uygun iki tur sentezleme metodu FM ve dalga tablosu sentezlemeleridir.MÄ°DÄ° Yardimiyla Nota bilgisi, bir midi aracisiyla, midi standartini destekleyen muzik aletlerine bilgisayardan yollanir. Bu muzik aletleri de gelen bilgiye gore muzik uretir. Burada gerceklesen olay kisaca sudur Bilgisayar cesitli muzik aletleriyle belli bir araci sayesinde iletisim kurabilmektedir.CD-ROM Surucunun Denetlenmesi Bilgisayar bir CD surucusunu kontrol ederek, bir CD' deki depolanmis muzigi okutabilir.Ses kartlarinin bilgisayar dunyasinda anlayabilecegi sayilar dijital halinde ifade etmenin temelinde analog/dijital cevirme islemi bulunmaktadir. Orneklemenin kalitesi alinan orneklerin ne kadar siklikla alindigi ve her bir ornegin ne kadar bit'le anlatildigiyla dogru orantilidir. Ornek olarak, l6 bitlik, 44 Khz.lik bir orneklemenin anlami bir dogal sesi, bir/44000 sinyalde, bir degerini olcmek ve elde edilen degeri 2 uzeri l6 degerden birisine (2 16)esitlemektedir. Gunumuzde l6 bitlik orneklemeler yaygindir. Fakat degisik cozunurluklerde vardir.Adlib Gold l000, l2 bitlik Genoa Audiobahn l0 bitlik ornekleme kullanilir.ADPCM PCM`in degisik bir cesidi olup daha cok sikistirma olanagi saglar. Bunun bedeli de ses kalitesinin PCM de oldugundan daha az olmasiyla odenir.FM Sentezleme Yukarida bahsedilen bu sentezleme metodunda ses verisi: dalga sekli uretebilen islemciler tarafin
DA (Display Adapter): Goruntu adaptoru.
DA/Converter: Bilgisayar tarafindan kullanilan dijital sinyalleri, analog sinyallere ceviren bir cihaz
DAC : Dijital ses kasedi
DARPA: Savunma Bakanligi Ä°leri Arastirma Projeleri Ajansi (Defense Advanced Research Projects Agency)
DAT : Donel kafa prensibi ile sayisal yazan ve okuyan kesinlikle dip gurultusu olmayan kayit cihazlari. Bunlar 44.1 ya da 48, KHz sampling rate kullanarak CD kalitesinde ya da daha yuksek kalitede kayitlar gerceklestirir. Bunlarin CD'ye cikislari sayisal olarak yapilacaksa mutlaka 44.1 olarak kaydedilmelidir.
DAT : (Digital Audio Tape) Ozel formatta kaseti uzerine 16 bit 44.1 ya da 48 KHz. sampling rate kullanarak digital ve donel kafa prensibi ile cok kaliteli kayit yapan teyp sistemi.
DAT : Digital Audio Tape gunumuzde Master banda olarak standartlara yerlesmis Teyp sistemi. Donel kafa sistemi ile calismakta. CD ya da uzerinde kayit yapan teyp sistemi.
DAT: Digital Audio Tape tamamiyla sayisal kayit formatlari ile kendine ozgu kaseti uzerine video recorder prensibi gibi donel kafa ile kayit yapan teyp aygiti.
Data (Bilgi-veri) : Bilgisayar tarafindan uretilen ve islenebilen bilgi elemani icin kullanilan genel terim.
Database Veri tabani: Bir bilgisayar sistemi icinde sakli ve erisilebilir verilerin tumu. Bunlar degisik kullanicilarin ayni bilgilere erisebilmesi ve gereksiz tekrar ve fazlaliklari onlemek amaciyla buyuk bir kutuk seklinde hazirlanabilir. Bu duzen veri saklama alaninda daha az yer kapladigi gibi erisim suresini de hizlandirir. Ä°zni olmayan kisilerin kullanmasini ve baskalarina ait verilerle karisimi veya bunlarin bozulmasini onlemek icin bu kutuge parolalar ve kullanici alanlari konulabilir.
Data bus : Veri hatti.
Database (Veritabani): Bilginin cok sayida kullanicinin yararlanacagi sekilde saklanmasi.
DBS: Uydu televizyon yayinlari televizyon sinyallerini uydulardan direkt olarak evlerdeki antenlere gonderen uydu yayin sisitemi.
Decimal : Onlu.
Decoder: Kod cozucu. Bazi uydu yayinlari elektronik olarak kodlanmakta ve kod cozucu olmadan izlenmemektedir. Sadece abonelere dagitilan bu kod cozuculer, sinyalleri izlenebilir hale getirir. Ancak rekabet nedeniyle pek cok kurulus kodlama sisteminden vazgecmek zorunda kalmistir.
Decoder / Encoder : Bir decoder kompozit bir video sinyalini ayri ayri RGB sinyallerine cevirir. Bir encoder ise, bu RGB sinyallerini tek bir kompozit sinyale cevirir.
Dedicated Line: Bir iletisim sirketinden kiralanan ozel hat.
Default route: Varsayilan rotaSevk tablosunda adresi bulunamayan paketlerin gonderilecegi rota.
Default : Bilgisayarin otomatik olarak gecerli saydigi ve aksi belirtilene kadar gecerliligini koruyan islem veya deger.
DARPA: Savunma Bakanligi Ileri Arastirma Projeleri AjansiAskeriye tarafindan kullanilmak uzere yeni teknolojiler uretmekle sorumlu A.B.D. Savunma Bakanligi Ajansi. DARPA (daha once ARPA olarak bilinmekteydi) bugunku Ä°nternet'in gelistirilmesinden sorumluydu ve Berkeley UNÄ°X ve TCP/IP'yi de iceren bir cok gelistirme projesini finanse etti.
DDN NIC: Savunma Bakanligi Bilgisayar Agi icin Ag Danisma MerkeziGenelde "The NIC" olarak bilinen bu yerin en onemli sorumluluklari arasinda Ä°nternet ag adreslerini ve ozerk sistem numaralarinin dagitilmasi, hiyerarsideki en ust alanin yontemi, ve DDN icin danisma ve destek hizmetleri vermesi gibi konular sayilabilir. Burasi ayrica RFC'ler icin birincil basvuru kaynagidir. ag adresi (network address), Ag Danisma Merkezi (Network Ä°nformation Center), Yorumlar Icin Rica (Request For Comments).
Definiton: Bir goruntunun kesinligi veya ayrisimi.
Defringe: Photoshop'da, A zeminindeki bir B alanini kopyalayip, bir C alani uzerine yapistirdiginizda, B alanin kenarlarinda olusan ve A zeminine ait olan pikseller. Bu piksellerdeki renk, C ile uyumsuz ise cok cirkin bir goruntu olusur.
Degrade: Bir rengin bir baska renge donusmesi esnasinda olusan renk gecisi. Koyudan acigi gibi..
DEJANEWS: Adres http//www.dejanews.com/DejaNews aradiginiz konuyu UseNet haber gruplari araciligiyla bulur. Bulunan bilgiler ise yazdiginiz kelime tutarlilik derecesine gore siralanir.
Dekuplaj : Ä°stenmeyen sinyallerin saseye iletilmesi.
Dekuple : Bir sonraki kata iletilmeyen, saseye aktarilan
Delete: CD playerde diskin istenmeyen bolumlerinin calinmamasini saglayan ozelik (veya silme tusu).
Delimiter : Bir depolama bolgesinde bilginin baslangic ve bitisini isaretleyen karakter.Bu islem icin genellikle virgul, iki nokta ust uste, space kullanilir.
Desaturate: Solgunluk. Bir rengin veya bir alandaki renklerin, oldugundan daha cansiz, tram degeri dusuk gorunmesi.
Device : Ozel bir islem yapabilen hardware parcasi. Printer, bir device ornegidir.
Desarj : Bosalma, uzerindeki yuku atma.
Dial-up: Ä°ki makine arasinda telefon hatti uzerinden arama yapilarak saglanan gecici baglantiya verilen isim.
Difuzyon : Dagilma, yayilma, puskurtme.
Digital (Sayisal): Ses, goruntu, bilgisayar verisi ya da diger bilgiler icin islemleri yapmak veya ikilik (sifir veya bir) sinyalleri iletmek icin voltaj, frekans, genlik, zaman vb. ayrik degiskenleri kullanan bir yontem.
Digital Analog Converter : Sayisal analog donusturucu.
Dijital/Anolog Cevirme : Bilsayarin hafizasinda herhangi bir sekilde depolanmis ornekler sayisal olarak islenip, analog sinyallere cevrilir. Bu sinyallerinde uygun bir cihaza iletilmesiyle hafizadaki o verinin temsil ettigi sesi duyariz.
Digital Audio: Sesi daha yuksek kalite saglmak amaciyla bir sayisal dizi seklinde kodlayarak saklanan bir ses alma teknigi.
Digital Computer : Sayisal bilgisayar.
Digital Date: Bilgisayarda kullanilan ve islemi yapilan sayisal bilgiler
Digital : Sayisal.
Digitize: Bir audio veya video sinyalini analog halinde, bilgisayar cinsi dijital kod numaralarina donusturmek.
Digitizer: Analog bir video goruntusunu dijital bilgisayar grafigine donusturen bir cihaz.
DA Conversion: Bilsayarin hafizasinda herhangi bir sekilde depolanmis ornekler sayisal olarak islenip analog sinyallere cevrilir. Bu sinyallerinde uygun bir cihaza iletilmesiyle hafizadaki o verinin temsil ettigi sesi duyariz.Sentezleme yoluBilgisayar ses kartina veya icerdigi ses duzenegine nota bilgisini yollar. O duzenekte bu bilgiye analog sinyaller uretir.En uygun iki tur sentezleme metodu FM ve dalga tablosu sentezlemeleridir.MIDI Yardimiyla Nota bilgisi, bir midi aracisiyla, midi standartini destekleyen muzik aletlerine bilgisayardan yollanir. Bu muzik aletleri de gelen bilgiye gore muzik uretir. Burada gerceklesen olay kisaca sudur Bilgisayar cesitli muzik aletleriyle belli bir araci sayesinde iletisim kurabilmektedir.CD-ROM Surucunun Denetlenmesi Bilgisayar bir CD surucusunu kontrol ederek, bir CD' deki depolanmis muzigi okutabilir.Ses kartlarinin bilgisayar dunyasinda anlayabilecegi sayilar dijital halinde ifade etmenin temelinde analog/dijital cevirme islemi bulunmaktadir. Orneklemenin kalitesi alinan orneklerin ne kadar siklikla alindigi ve her bir ornegin ne kadar bit'le anlatildigiyla dogru orantilidir. Ornek olarak, l6 bitlik, 44 Khz.lik bir orneklemenin anlami bir dogal sesi, bir/44000 sinyalde, bir degerini olcmek ve elde edilen degeri 2 uzeri l6 degerden birisine (2 16)esitlemektedir. Gunumuzde l6 bitlik orneklemeler yaygindir. Fakat degisik cozunurluklerde vardir.Adlib Gold l000, l2 bitlik Genoa Audiobahn l0 bitlik ornekleme kullanilir.ADPCM PCM`in degisik bir cesidi olup daha cok sikistirma olanagi saglar. Bunun bedeli de ses kalitesinin PCM de oldugundan daha az olmasiyla odenir.FM Sentezleme Yukarida bahsedilen bu sentezleme metodunda ses verisi: dalga sekli uretebilen islemciler tarafin
DA (Display Adapter): Goruntu adaptoru.
DA/Converter: Bilgisayar tarafindan kullanilan dijital sinyalleri, analog sinyallere ceviren bir cihaz
DAC : Dijital ses kasedi
DARPA: Savunma Bakanligi Ä°leri Arastirma Projeleri Ajansi (Defense Advanced Research Projects Agency)
DAT : Donel kafa prensibi ile sayisal yazan ve okuyan kesinlikle dip gurultusu olmayan kayit cihazlari. Bunlar 44.1 ya da 48, KHz sampling rate kullanarak CD kalitesinde ya da daha yuksek kalitede kayitlar gerceklestirir. Bunlarin CD'ye cikislari sayisal olarak yapilacaksa mutlaka 44.1 olarak kaydedilmelidir.
DAT : (Digital Audio Tape) Ozel formatta kaseti uzerine 16 bit 44.1 ya da 48 KHz. sampling rate kullanarak digital ve donel kafa prensibi ile cok kaliteli kayit yapan teyp sistemi.
DAT : Digital Audio Tape gunumuzde Master banda olarak standartlara yerlesmis Teyp sistemi. Donel kafa sistemi ile calismakta. CD ya da uzerinde kayit yapan teyp sistemi.
DAT: Digital Audio Tape tamamiyla sayisal kayit formatlari ile kendine ozgu kaseti uzerine video recorder prensibi gibi donel kafa ile kayit yapan teyp aygiti.
Data (Bilgi-veri) : Bilgisayar tarafindan uretilen ve islenebilen bilgi elemani icin kullanilan genel terim.
Database Veri tabani: Bir bilgisayar sistemi icinde sakli ve erisilebilir verilerin tumu. Bunlar degisik kullanicilarin ayni bilgilere erisebilmesi ve gereksiz tekrar ve fazlaliklari onlemek amaciyla buyuk bir kutuk seklinde hazirlanabilir. Bu duzen veri saklama alaninda daha az yer kapladigi gibi erisim suresini de hizlandirir. Ä°zni olmayan kisilerin kullanmasini ve baskalarina ait verilerle karisimi veya bunlarin bozulmasini onlemek icin bu kutuge parolalar ve kullanici alanlari konulabilir.
Data bus : Veri hatti.
Database (Veritabani): Bilginin cok sayida kullanicinin yararlanacagi sekilde saklanmasi.
DBS: Uydu televizyon yayinlari televizyon sinyallerini uydulardan direkt olarak evlerdeki antenlere gonderen uydu yayin sisitemi.
Decimal : Onlu.
Decoder: Kod cozucu. Bazi uydu yayinlari elektronik olarak kodlanmakta ve kod cozucu olmadan izlenmemektedir. Sadece abonelere dagitilan bu kod cozuculer, sinyalleri izlenebilir hale getirir. Ancak rekabet nedeniyle pek cok kurulus kodlama sisteminden vazgecmek zorunda kalmistir.
Decoder / Encoder : Bir decoder kompozit bir video sinyalini ayri ayri RGB sinyallerine cevirir. Bir encoder ise, bu RGB sinyallerini tek bir kompozit sinyale cevirir.
Dedicated Line: Bir iletisim sirketinden kiralanan ozel hat.
Default route: Varsayilan rotaSevk tablosunda adresi bulunamayan paketlerin gonderilecegi rota.
Default : Bilgisayarin otomatik olarak gecerli saydigi ve aksi belirtilene kadar gecerliligini koruyan islem veya deger.
DARPA: Savunma Bakanligi Ileri Arastirma Projeleri AjansiAskeriye tarafindan kullanilmak uzere yeni teknolojiler uretmekle sorumlu A.B.D. Savunma Bakanligi Ajansi. DARPA (daha once ARPA olarak bilinmekteydi) bugunku Ä°nternet'in gelistirilmesinden sorumluydu ve Berkeley UNÄ°X ve TCP/IP'yi de iceren bir cok gelistirme projesini finanse etti.
DDN NIC: Savunma Bakanligi Bilgisayar Agi icin Ag Danisma MerkeziGenelde "The NIC" olarak bilinen bu yerin en onemli sorumluluklari arasinda Ä°nternet ag adreslerini ve ozerk sistem numaralarinin dagitilmasi, hiyerarsideki en ust alanin yontemi, ve DDN icin danisma ve destek hizmetleri vermesi gibi konular sayilabilir. Burasi ayrica RFC'ler icin birincil basvuru kaynagidir. ag adresi (network address), Ag Danisma Merkezi (Network Information Center), Yorumlar Icin Rica (Request For Comments).
Definiton: Bir goruntunun kesinligi veya ayrisimi.
Defringe: Photoshop'da, A zeminindeki bir B alanini kopyalayip, bir C alani uzerine yapistirdiginizda, B alanin kenarlarinda olusan ve A zeminine ait olan pikseller. Bu piksellerdeki renk, C ile uyumsuz ise cok cirkin bir goruntu olusur.
Degrade: Bir rengin bir baska renge donusmesi esnasinda olusan renk gecisi. Koyudan acigi gibi..
DEJANEWS: Adres http//www.dejanews.com/DejaNews aradiginiz konuyu UseNet haber gruplari araciligiyla bulur. Bulunan bilgiler ise yazdiginiz kelime tutarlilik derecesine gore siralanir.
Dekuplaj : Ä°stenmeyen sinyallerin saseye iletilmesi.
Dekuple : Bir sonraki kata iletilmeyen, saseye aktarilan
Delete: CD playerde diskin istenmeyen bolumlerinin calinmamasini saglayan ozelik (veya silme tusu).
Delimiter : Bir depolama bolgesinde bilginin baslangic ve bitisini isaretleyen karakter.Bu islem icin genellikle virgul, iki nokta ust uste, space kullanilir.
Desaturate: Solgunluk. Bir rengin veya bir alandaki renklerin, oldugundan daha cansiz, tram degeri dusuk gorunmesi.
Device : Ozel bir islem yapabilen hardware parcasi. Printer, bir device ornegidir.
Desarj : Bosalma, uzerindeki yuku atma.
Dial-up: Ä°ki makine arasinda telefon hatti uzerinden arama yapilarak saglanan gecici baglantiya verilen isim.
Difuzyon : Dagilma, yayilma, puskurtme.
Digital (Sayisal): Ses, goruntu, bilgisayar verisi ya da diger bilgiler icin islemleri yapmak veya ikilik (sifir veya bir) sinyalleri iletmek icin voltaj, frekans, genlik, zaman vb. ayrik degiskenleri kullanan bir yontem.
E
E-mail (E-posta): Elektronik mektup. Ä°nternet uzerinde kisisel mektuplarin bir noktadan bir digerine yollanmasi icin kullanilan yontem.
E-MAIL: Internet'e bagli makineler birbirlerine elektronik-posta atmak suretiyle haberlesebilirler. Elektronik-postalar'a tarih, saat, gonderen kisi, postayi almasi gereken kisi ve postanin konusu mutlaka yazilmali, sade ve anlasilir bir dil kullanilmalidir.
E-posta adresi: Belirli bir hedefe elektronik posta gondermek icin kullanilan alan adi tabanli adres ya da UUCP adresi. Ornegin: Ilhami net. com.com gibi.unlemli makine adresi (bang path), Unix'ten Unix'e Kopya (UNIX-to-UNIX CoPy).
E-zine (Electronic magazine): Ä°nternet uzerinde periyodik surelerle yayinlanan dergiler. Bazilari ucretli olup degisik ilgi alanlarinda cikar.
EARN: Avrupa Akademi ve Arastirma Kurumlari Arasi Bilgisayar Agi (European Academic and Research Network)
Echo: Yanki
EDTV: Ingiltere'de IBM (Independent Broadcasting Auttorih) tarafindan gelistirilen televizyon sistemi, Ekranin yukseklik ve en orani HDTV ile aynidir (16.9). Ancak satir sayisi yine 625'tir.
EEPROM: Elektriksel olarak surekli silinip, yazilabilen EPROM denilebilir. Silme islemi ultraviole isik yerine, elektrik akimiyla yapilmaktadir.
EFF: Electronic Frontier Foundation
EFFECT PROCESSOR : Studyoda eko, derinlik ve degisik dinleme hacimlerinin etkilerini yaratan sistemler.
EHT : Ekstra (fazladan) yuksek gerilim.
ELA: Amerika Birlesik Devletlerinde ongorulen audio ve video standartlarinin tespit eden kurulus.
Elapsed time: CD'de calinan bolumlerin suresine gosteren hane.
Electronic Editing: Program bolumlerini video bandina fiziki anlamda kesilmeden yerlestirmek ya da monte etmek.
EFF: Bilgisayar kullaniminin, dolayisiyla iletisim ve bilgi dagiliminin gitgide artamasinin toplumda yarattigi sosyal ve hukuksal etkileri saptamak icin olusturulmus bir kurum.
Electronic Mail (email): Elektronik Posta (e-posta)Bir bilgisayar kullanicisinin aralarindaki iletisim agi vasitasiyla diger bilgisayar kullanicilari ya da kullanici gruplari ile mesaj alisverisi yapitigi sistem. Elektronik posta Ä°nternet'in en populer kullanim alanlarindan birini olusturmaktadir.
Electronic : Elektronik: Elektronun hareketini boslukta ve yari iletkende kontrol eden bilim dali.
ELEKTRONIK YAYINCILIK: Multimedyanin ana kullanim alanlarindan biridir. Iletisim teknolojisinin ulastigi son nokta multimedya ve Ä°nternet'dir. Bu nedenle medya kavramini olusturan tum birimlerin (Televizyon, ansiklopedi, katalog, kitap, dergi, gazete vs.) yuksek teknolojiyi kullanarak daha iyi hizmet vermek ve bu yolla rakiplerini de tesvik etmek ve bir yerde toplumsal sorumluluklari altina girmektedir.Gunumuzde ekonomik olanaksizliklar nedeniyle multimedya, medyanin tum islevlerini yerine getirememektedir. Bu ekonomik olanaksizliklar sebebiyle multimedya henuz alternatif bir yayincilik olarak uygulanmaktadir. CD-ROM kullanabilme imkani olmayan kesim gozonunde bulundurularak, genellikle yazili metaryalin ekinde gonderilmektedir.
Avantajlari:Birden fazla ansiklopedi bir CD-ROM icinde yer alabilir. CD-ROM icindeki bilgiler ve sesler, fotograflar ve filmlerle desteklenebilir. CD-ROM baski maliyeti kagit baski maliyetinden cok daha dusuk oldugu gibi, iyi korundugu takdirde 100 yil kullanilmasi mumkundur. On ciltlik bir ansiklopedi yerine 100gr.'lik bir CD-ROM'un dagitimi cok daha kolay ve ekonomiktir. CD-ROM'un guncellestirilmesi daha basit ve az maliyetlidir. Etkilesim faktoru son kullaniciya buyuk zaman ve kullanim kolayligi kazandirir.
Emisyon : Kati, sivi yuzeyden ya da genellikle bir metalden elektronlarin elektromanyetik radyasyon yoluyla veya elektronlarin isi yoluyla aciga cikarilmasi.
Encoder : Kodlayici.
Enhance: Temel bir imgeyi, daha iyi dizayn standartlarina ve goruntusel anlatma ulastirma icin yapilan islemler.
Entegre devre : Bir cok devrenin veya devre kisimlarinin bir muhafaza icinde bir araya getirilmesi (toplayici).
EP: Video veya kamerada hizin dusurulerek bant kapasitesinin iki misline cikarilmasi
EPS: (Encapsulated PostScript) Sinirlandirilmis PostScript diyebiliriz. Bir dokumanin PostScript dilinde kaydedilmesi.
EQUALIZATION : Ton kontrol (Bas-orta-Tiz) seslerin islenmesi, duzeylendirilmesi ve bu prensiplere verilen isim.
Equalize: Videoda goruntu sinyallerinin karakteristiklerini kontrollu bir sekilde degistirmek.
Erase : Magnetik bir bilgiyi yenilemek veya silmek.
Error mesaji : Hardware veya software uygulamalarinda uygun olmayan bir data girisinin yapildigini belirten gorulebilir veya duyulabilir uyari.
Ethernet: Baslangicta Xerox tarafindan gelistirilen, daha sonra Digital, Intel ve Xerox (DIX) tarafindan duzenlenen 10Mb/s iletisim agi standardi. Esmerkezli (coaxial) bir kabloya baglanan tum sistemler kabloyu kullanmak icin (CSMA/CD denilen bir yonteme gore mucadele ederler. Yerel Alan (Local Area Network).
EXCITE: Adres: http://www.excite.com/Gercekten ne istediginizi bulamiyorsaniz, Excite'in gelismis yardimci teknolojisi sayesinde ne istediginizi bulabilirsiniz.
Her hafta yenilenen 11.5 milyon tam text sayfasi, Konularinda oldukca bilgili olan yazarlar ve makaleleri, Use Net haber gruplari, saatlik haberler, yorumlar ve INTERNET uzerindeki ilk interaktif cizgi film gosterisi.
Extension : Dosya adindan sonra yazilan uc karaktere kadar ek. Extension, dosya adinin belirleyicisi veya ayiricisi olarak gorev yapar. Dosya adindan (.) ile ayrilir. .DOS, .AVI, .WRI, .BAS vb.
Exterpolation: Bilinen iki noktanin disindaki bilinmeyen ucuncu noktanin bulunmasina dayali matematiksel islem turu. Tersi, Ä°nterpolasyon'dur.
F
Fade in/out: Goruntunun yavas yavas acilmasi/kararmasi, Video kamerada fader dugmesine basildigi zaman devrye girer. Goruntunun karanliktan yavas yavas belirmesini istiyorsaniz objektin yandaki FADER dugmesine basarsaniz kayit dugmesini kapatip kaydi bitirirdiginizde goruntu yavas yavas kararacaktir. Eger fader dugmesine iki kez basarsaniz goruntu mozaik bicimi kararip kaybolacaktir. Bu ozellik de monitor ekranindan gorulebilir. Goruntunun normal acilip kapanmasinda FADER yazisi, mozaik kararma ise M.FADER yazisi gorulur. Bu ozelligi kullanmaktan vazgectiyseniz tekrar FADER dugmesine basiniz. Ekrandaki yazi da silinecektir.
FAQ: Sikca Sorulan Sorular (SSS).
Fast motion: Hizli hareket.
Feasibility Study : Olurluk Ä°ncelemesi (Fizibilite etudu)Bu terimin bir baska soylenisi de on-incelemedir ve asagidaki uc alan ile ilgilidir:1- Mevcut sistemin veya sistemin icinde isledigi cevrenin karakteristikleri ve ozellikleri,2- Yeni bir sistemin gelistirilmesinin mi yoksa mevcut sistemin gozden gecirilerek duzenlenmesinin mi uygun olacaginin incelenmesi,3- Onerilen sistemin, incelemeyi yaptiran kurulus veya organizasyon icin gerceklestirilebilir olup olmadiginin incelenmesi.
Feather: Erime. Select, Feather.
FCC: Iletisim ve yayincilikta hava dalgalarinin kullanilmasini kontrol eden hukumet dairesi.
Feding : Alicida ses dalgalarinin hava ve cografi sartalara gore degismesi olayi.
Feedbck: Bir mikrofonun kendi Hoparlorlerinden cikan ses vasitasiyla yeniden ses yaratma islemi. Zil sesi ya da diger tiz sesleri gibi.
Fetch : Bilgisayarda emirlerin getirilmesi.
Fidelite : Kalite
Field : Belirli kategorideki datalar icin ayrilmis kayit bolumleri.
Filcker: Televizyon ekranida isik kirpismasi.
File protection : Depolama cihazinda, mesela diskette; beklenmedik data silinmelerini onlemek icin kullanilan islem veya cihaz.
File Server (Dosya Hizmet Birimi): Uzaktaki kullanicilar (istek birimleri) icin dosyalara erisim saglayan bilgisayar.
File system : Dosya sistemi.
File transfer: Dosya aktarmaBir bilgisayardan diger bir bilgisayara dosya aktarma islemi Dosya Aktarma Protokolu (File Transfer Protocol), Kermit.
File Transfer Protocol (FTP): Dosya Aktarma ProtokoluBir sistemdeki kullanicinin iletisim agi uzerinden diger bir sisteme erisme-sini ve oradaki dosyalari kendine veya kendi dosyalarini oraya aktarmasini saglayan protokol. Ayrica, FTP kullanicilarin bu protokolu kullanmalirini saglayan programa verilen isimdir. Protokolun tanimi STD 9 ve RFC 959'da yapilmistir. anonim FTP (anonymous FTP).
File : Bilgisayar tarafindan bir butun olarak kabul edilen, birbirleri ile ilgili data gruplarinin toplandigi program.Filitre: Suzgec, suzme
Fill Pattern: Yazilimda bulunan esas renk ve dizayn. Bir tablo ya da cizimin bolumlerine bicim vermek icin kullanilir.
Film strip: Yatay pozisyonu 18mm x 24mm'lik bir goruntu olan bir devamli film bandinda duragan imgeler.
Filter: Bir audio veya video sinyalinin frekansinda bant veya disk hizina oranla gorulen ani degisim.
Finger: Belirli bir kullanici hakkinda bilgi veren programdir, ayrica kendi sisteminizde veya uzak sistemde giris yapmis kullanicilari listelemek icin de kullanilir.
Genelde kullanicinin tam adini, ne kadar zamandir islem yapmadan bekledigini, hangi terminal hattindan baglandigini, ve terminalin yerini gosterir. Bunlara ilaveten eger mevcutsa kullaniciya ait .plan ve .project dosyalarini goruntuler.
Finger: Sizin bagli bulundugunuz agdaki kullanicilar hakkinda bilgileri bulmanizi saglayan bir protokol. Bazi aglar disaridaki sistemlerden arama yapilmasina izin vermez, bazilari ag icinden de izin vermez.
Fixed disk : Data depolamasi icin kullanilan, cevre etkilerinden korunmak icin siki kaliplara alinmis hard disk.
Flame: (Hiddetten dolayi) parlamaElektronik posta mesajinda bir sey hakkinda sert elestiri ve dusuncelerin tahrik edici bir sekilde ifade edilmesi. Kisiler birbirlerine parlamamalari gerektigi konusunda parlamaya baslarsa parlama savaslari ya da bir baska deyisle parlama festivalleri olusur. Elektronik Posta (Electronic Mail).
Flame War: Canli olarak yapilan, zaman zaman nezaket kurallarinin unutuldugu hararetli ve heyecanli tartisma.
FLC,FLI: Animasyon formati. Ilk olarak Autodesk tarafindan kullnilmaya baslanilan bu format gunumuzde bir cok grafik yaziliminda kullanilmaktadir.
FLI/FLC : FLI ve buna bagli olarak sonradan cikan FLC formati, PC'deki animasyonlar icin standardi belirliyorlar. Autodesk tarafindan Autodesk-Anima-tor ile birlikte gelistirildi ve bir sure sonra da FLC formati ve Animator Pro olarak genisletildi. FLI, 320X200 cozunurlugunu, FLC ise 256 renk 1024X768'e kadar olan tum cozunurlukleri destekliyor. FLI/FLC formatinin degisik mutasyonlari 15/16/24 bit renk derinligi sunuyorlar, ancak bunlar standarttan sapiyorlar ve ozel bir Player gerektiriyorlar.
Floating point aritmetic : Programin radix noktasi (virgulun bulundugu yer) otomatik olarak hesaplayip kaydettigi hesaplama cesididir. Programlayici, bunu hesaplamaya ugrasmaz.
Flowchart : Programdaki islemi grafik metodla gosterme.
Focal Blur : Raytracing ile hesaplanan resimlerde onden arkaya kadar her sey tam olarak keskin degil. Bu ise hicbir sekilde gorme aliskanliklarina uygun degil. Cok yakinda duran bir cisme bakildiginda arkadaki her sey keskin gorunmez. Bazi Raytracerlar bu efekti simule ediyorlar ve boylece resimler cok daha dogal gorunuyor.
Font: Romen, italik, Helvetica vs. cinsinden yazi karakterleri.
FOOTER: HTML dokumaninin "dip" bolumudur. Bu bolumde genellikle tarih, yapimci ve dokuman hakkinda bilgiler bulunur.
For Your Information (FYI): Bilginiz Icin RFC'lerin TCP/IP ve Internet konusunda bilgi veren, teknik standartlar ve protokol tanimlari icermeyen, bir alt grubudur. Request For Comments, STD.
Fore front Venus: 486DX2/66 tabanli, aktif matris renkli ekrana sahip guclu bir notebook. Bellek 8,12 ve 20MB'a yukseltilebiliyor. Ayrica harici disk surucu, PCMCIA yuvasina takilan Faks/Modem ve harici batarya sarj cihazi takilabiliyor (ve simdi de Pentiumlara uyumlu).
FORM: HTML sayfalarinda Web servisine baglanan kullanicidan Web tarayicisi sayesinde bilgi almak icin kullanilir. Daha sonra bu bilgiler sunucu makinede kurulu olan ozel bir programla degerlendirilir.Web sayfalari uzerinde formlar yaratmak icin CGI programlamayi bilmek gerekir. CGI hakkinda daha cok bilgi edinmek icin http://the-inter.net/www/future21/html.html sayfasina bir goz atabilirsiniz. Bu adreste Web sayfasi yaratmak ve CGI ile formlar yaratmak hakkinda guzel bilgiler bulacaksiniz.
FPU: (Floating Point Unit. Kayan Nokta Unitesi.) CPU uzerinde bulunan ve cok hassas islemlerin yapilmasinda gorev alan unite.
FQDN: Tam Tanimlanmis Alan ismi (Fully Qualified Domain Name).
Freenet: Ucretsiz agE-posta bilgi hizmetleri, etkilesimli iletisim ve konferans gibi islevleri olan halke acik sistemlere verilen isim. Freenet'ler kisiler ve gonulluler tarafindan finanse edilir. A.B.D. freenet'leri bilgisayarla iletisimi halka acik kutuphaneler gibi yaygin hale getirmeye calisan NPTN (National Public Telecomputing Network) uyesidirler.
Freeware: Ucretsiz kullanilabilen yazilim. Bu programlari hicbir odeme yapmadan kullanmak mumkundur. Programin satilmasi ise ancak izin verilmis ise mumkundur. Dagitilmasi ise serbesttir.
FTP (File Transfer Protocol): Sadece bir protokol degildir, bu protokol internet uzerinde veri yollamanin ve almanin en cok kullanilan bicimidir. FTP kullanilarak baska bir internet sitesine "login" olunur ve buradaki dosyalara "site sorumlusu"nun hak tanidigi kadar erisim saglanir.
FTP: Dosya Aktarma Protokolu (File Transfer Protocol).
FTP (File Transfer Protocol): Cesitli sistemler arasinda dosya aktarimi yapilmasini saglamak icin kullanilan bir protokol.
Full-Motion Video: Gerekli sayida imge (saniyede 30 Frame) yarattiklari icin televizyonda gorulenleri envule eden video sekanslari.
FQDN: Tam Tanimlanmis Alan Adi:FQDN bir sistemin tum alan adini iceren adresine denir. Ornegin asiyan bir sistem adidir, asiyan.cc.boun.edu.tr FQDN'dir anasistem (hostname), Alan ismi Sistemi (Domain Name System).
Function keys : Keybord uzerindeki belirli tuslardir ve basildiginda bilgisayara belli bir isi yapma talimati verir. Fonksiyon tuslari, kullanilan uygulama programina bagli olarak belirlenebilir.
Function : Ozel talimatlar araciligi ile belirlenen bilgisayar islemidir. (Alt) Bazi GWBASIC fonksiyonlar COS, EOF, LEFTS, TAN
G
Galley View : Nota yaziminin daha seri bir sekilde yapilmasi icin duzenlenen sayfa.
GAME LAN: Adres: http://www.gamelan.com/Bu gunlerde populer olan Java uygulamalarindan bir derleme. katigorilere gore siralanmis.
GAMES DOMAIN: Adres: http://www.gamesdomain.com/Favori oyununuz hakkinda arama yapmaniza olanak saglayan bu sayfa oyun meraklilari icin tasarlanmis.
Gamma (Duzeltme) : Dijital resimlerin kaydedilmesi sirasinda (256 renkten daha az iceren resimler disinda) resmin aydinligi (isigi) 256 basamakta kaydedilir. 255 maksimum aydinlik, 0 ise minimum aydinliga (isiga) karsilik gelir (siyah). Aydinlik 'dan 255'e dogru dogrusal olarak artar.Bilgisayar monitoru, renkleri, elektronlar tarafindan uyarilan ve boylece aydinlanan fosforlarla gosterir. Ideal duruma karsilik fosforun aydinlatma egilimi dogrusal degildir. Piksel degerinin monitordeki gercek aydinliktan sapan faktoru de hesaba katilmalidir. Bu degere Gamma degeri denir.
Gamma: Orta tonlar. Ekraninizin Gamma ayarini, Photoshop klasorundeki Goodies'de bulunan Calibration'daki Gamma'yi Sistem Klasoru'ne atarak yapabilirsiniz. Standardi 1.8'dir. Renk sapmalarini Balance'daki RGB surgulerle giderebilirsiniz.
Gamut: Tarayicilarin, film cikis cihazlarinin vb. kabul ettigi renk sinirlama, tanima limiti.
GATEWAY: Gateway, teknik olarak ayni turden olmayan iki protokol'un anlasilmasini saglayan donanim ya da yazilim anlamina gelir. Ornegin
Compuserve'un kendi mesaj formati ile internet "e-mail" formati arasinda degisimi saglayan bir "gecis kapisi" vardir.Ama bu terim internet uzerinde genellikle, bir sistemden diger bir sisteme gecis saglayan bir mekanizmayi anlatir.
Gateway: GecitAyni islevlere sahip fakat farkli yapilardaki aglar arasinda verileri aktaran cihaz ya da programlara verilen isim. mail gateway, router, protocol converter.
Gateway: Iki ag arasindaki gecit. Bu sekilde bir agdan digerine veri iletimi yapilir.
GCC: GCC urun grubunda postscript laser yazicilarin yanisira ColorFast Digital Film Kayit cihazi ile ColorTone Dye-Sublimation renkli fotorealistik yazici uniteleri yer almaktadir.
GCR: Gray Component Replacement. Orta tonlardan faydalanarak Siyah'in uretilmesini saglayan bir teknik. GCR'de koyu bolgelerde, her renkte de tram vardir.
Ghost: Ekranda golge, kayma, goruntunun cift gorunmesi (=double image).
GIF: Grafik dosyalarini sikistirmak ve boylece veri aktarma zamanindan tasarruf etmek amaciyla Compuserve tarafindan yaratilmis birer grafik formatidir. Web dokumanlarinda sik sik kullanilir.
GIF: WWW uzerindeki goruntu dosyalari icin kullanilan standart bir format. GIF dosya formati, dosya buyuklugunu azaltan bir sikistirma yontemi kullandigi icin oldukca populerdir.Gigabyte (G veya GB):Bir milyar bayt.
Global search : Bir degiskeni referans alarak, (karakter veya komut olabilir) text icerisindeki her turlu gorunumunu vererek arastirma sekli.
GNN SELECT: Adres: http://gnn.com/gnn/wic/wics/index.html INTERNET'in size sunabilecegi en iyi servisler. Eglenceden ulasim'a her sey GNN'de var.
GOPHER: Internet uzerinde hypertext kullanmadan degisik menolerdeki materyallere ulasmayi saglar.
Gopher: Internet uzerindeki bilgilere hiyerarsik menoler halinde erisimi saglayan dagitilmis bilgi hizmetidir. Gopher kullanicinin bir kullanici programi (client) kullanarak tum gopher dagiticilarindaki (servers) bilgilere ulasmasini saglar. Tum dagiticilardaki bilgilerin toplami gopher uzayi olusturur. Kullanici ve dagitici programlari Internet uzerinde ucretsiz olarak mevcuttur. Archie, arsiv makinesi (archive site), Genis Alan Bilgi Hizmet Birimi (Wide Area Information Servers).
Grab Utilitiy: Herhangi bir programdan bir ekran goruntusunu kapatarak bir diger program vasitasiyla imgeleme veya yapim maksadiyla bir diger file veya cikisa nakleden kucuk bir RAM- Dayaniklik programi.
GRAFIK:Iletisim; kelimelere bagimli kalmaktansa degisik sekiller, boyutlar ve renkler kullanilarak zenginlestirilmektedir.Multimedya grafik kavraminin icinde tanidigimiz iki unsur bulunur. Bunlardan birincisi fotograf, ikincisi resimdir. Bu iki unsur multimedyaya anlasilirlik ve gorsel zevk katarlar. Yerinde kullanilan nitelikli bir grafik, yazi veya sozle verilebilecek mesajlar tasiyabilir.Teknik Bilgi:Cozunurluk: Grafigin ekranda hangi buyuklukte ve ne kadar net gorunecegini belirler. Grafik ne oranda buyutulurse veya ayni buyuklukte ne kadar daha net gosterilmek istenirse diskte kaplayacagi yerde o kadar buyuk olur.Renk
Galley View : Nota yaziminin daha seri bir sekilde yapilmasi icin duzenlenen sayfa.
GAME LAN: Adres: http://www.gamelan.com/Bu gunlerde populer olan Java uygulamalarindan bir derleme. katigorilere gore siralanmis.
GAMES DOMAIN: Adres: http://www.gamesdomain.com/Favori oyununuz hakkinda arama yapmaniza olanak saglayan bu sayfa oyun meraklilari icin tasarlanmis.
Gamma (Duzeltme) : Dijital resimlerin kaydedilmesi sirasinda (256 renkten daha az iceren resimler disinda) resmin aydinligi (isigi) 256 basamakta kaydedilir. 255 maksimum aydinlik, 0 ise minimum aydinliga (isiga) karsilik gelir (siyah). Aydinlik ='dan 255'e dogru dogrusal olarak artar.Bilgisayar monitoru, renkleri, elektronlar tarafindan uyarilan ve boylece aydinlanan fosforlarla gosterir. ideal duruma karsilik fosforun aydinlatma egilimi dogrusal degildir. Piksel degerinin monitordeki gercek aydinliktan sapan faktoru de hesaba katilmalidir. Bu degere Gamma degeri denir.
Gamma: Orta tonlar. Ekraninizin Gamma ayarini, Photoshop klasorundeki Goodies'de bulunan Calibration'daki Gamma'yi Sistem Klasoru'ne atarak yapabilirsiniz. Standardi 1.8'dir. Renk sapmalarini Balance'daki RGB surgulerle giderebilirsiniz.
Gamut: Tarayicilarin, film cikis cihazlarinin vb. kabul ettigi renk sinirlama, tanima limiti.
GATEWAY: Gateway, teknik olarak ayni turden olmayan iki protokol'un anlasilmasini saglayan donanim ya da yazilim anlamina gelir. Ornegin Compuserve'un kendi mesaj formati ile internet "e-mail" formati arasinda degisimi saglayan bir "gecis kapisi" vardir.Ama bu terim internet uzerinde genellikle, bir sistemden diger bir sisteme gecis saglayan bir mekanizmayi anlatir.
Gateway: GecitAyni islevlere sahip fakat farkli yapilardaki aglar arasinda verileri aktaran cihaz ya da programlara verilen isim. mail gateway, router, protocol converter.
Gateway: Iki ag arasindaki gecit. Bu sekilde bir agdan digerine veri iletimi yapilir.
GCC: GCC urun grubunda postscript laser yazicilarin yanisira ColorFast Digital Film Kayit cihazi ile ColorTone Dye-Sublimation renkli fotorealistik yazici uniteleri yer almaktadir.
GCR: Gray Component Replacement. Orta tonlardan faydalanarak Siyah'in uretilmesini saglayan bir teknik. GCR'de koyu bolgelerde, her renkte de tram vardir.
Ghost: Ekranda golge, kayma, goruntunun cift gorunmesi (=double image).
GIF: Grafik dosyalarini sikistirmak ve boylece veri aktarma zamanindan tasarruf etmek amaciyla Compuserve tarafindan yaratilmis birer grafik formatidir. Web dokumanlarinda sik sik kullanilir.
GIF: WWW uzerindeki goruntu dosyalari icin kullanilan standart bir format. GIF dosya formati, dosya buyuklugunu azaltan bir sikistirma yontemi kullandigi icin oldukca populerdir.Gigabyte (G veya GB):Bir milyar bayt.
Global search : Bir degiskeni referans alarak, (karakter veya komut olabilir) text icerisindeki her turlu gorunumunu vererek arastirma sekli.
GNN SELECT: Adres: http://gnn.com/gnn/wic/wics/index.html INTERNET'in size sunabilecegi en iyi servisler. Eglenceden ulasim'a her sey GNN'de var.
GOPHER: Internet uzerinde hypertext kullanmadan degisik menolerdeki materyallere ulasmayi saglar.
Gopher: Internet uzerindeki bilgilere hiyerarsik menoler halinde erisimi saglayan dagitilmis bilgi hizmetidir. Gopher kullanicinin bir kullanici programi (client) kullanarak tum gopher dagiticilarindaki (servers) bilgilere ulasmasini saglar. Tum dagiticilardaki bilgilerin toplami gopher uzayi olusturur. Kullanici ve dagitici programlari Internet uzerinde ucretsiz olarak mevcuttur. Archie, arsiv makinesi (archive site), Genis Alan Bilgi Hizmet Birimi (Wide Area Information Servers).
Grab Utilitiy: Herhangi bir programdan bir ekran goruntusunu kapatarak bir diger program vasitasiyla imgeleme veya yapim maksadiyla bir diger file veya cikisa nakleden kucuk bir RAM- Dayaniklik programi.
GRAFIK:Iletisim; kelimelere bagimli kalmaktansa degisik sekiller, boyutlar ve renkler kullanilarak zenginlestirilmektedir.Multimedya grafik kavraminin icinde tanidigimiz iki unsur bulunur. Bunlardan birincisi fotograf, ikincisi resimdir. Bu iki unsur multimedyaya anlasilirlik ve gorsel zevk katarlar. Yerinde kullanilan nitelikli bir grafik, yazi veya sozle verilebilecek mesajlar tasiyabilir.Teknik Bilgi:Cozunurluk: Grafigin ekranda hangi buyuklukte ve ne kadar net gorunecegini belirler. Grafik ne oranda buyutulurse veya ayni buyuklukte ne kadar daha net gosterilmek istenirse diskte kaplayacagi yerde o kadar buyuk olur.
H
Hacker: Bilgisayar hastasi. Bilgisayar sistemleri ve iletisim aglarinin yapisini derinlemesine anlamaktan zevk duyan kisi. Bu terim bazen yanlislikla cracker yerine kullanilir. Sistem kirici (cracker).
Ham: Odyo frekans sistemlerinde bulunan gurultu, kalin sesli vizilti.
Hardware : Bilgisayar sisteminin sahip oldugu cihazlarin tumu (Donanimi).
Head: Kafa, video cihazinda bandi okuyan ya da kayit yapan ve bir tambur icine gizlenmis hareketli parca iki uc ya da dort adet olur.
HEADING (BASLIK): HTML dokumanlarinda genellikle yazinin basliginin ve genel tanimlarin bulundugu bolgedir. ve takilari arasina yazilir.
Hexadecimal : Taban olarak 16'yi kabul eden sayi sistemi. Bu sistemde, 0-9 arasi sayilar.
I
IBM Lexmark 2381 Plus: Yuksek hizi, Win Word ve grafik uygulamalarindaki kaliteli baski ozelligi, yine dort yerlesik fontu, barkot basabilme ozelligi ile 94 yilinin dikkat ceken urunleri arasina girmistir.
IBM ThinkPad 755C: Guclu Intel DX4 ve DX2 islemcileri ile cifte taramali renkli ekranlar kullaniliyor. CD Rom surucusu, ses karti ve iki speaker sayesinde Multimedya olanaklarindan rahatlikla faydalanma imkanini sagliyor.
Icon: Kullanicini istedigi fonksiyonu yerine getirebilmesi icin sectigi yazilim; islemlerini sembolik imgeleri.
IFF: Standard dosyalama formatlari.
Iletim Kontrol Protokolu: Gonderilen paketlerin hedefe eksiksiz varmasini saglayan bir protokol.
IMAGEMAP: Imagemap bircok baglanti barindiran bir grafiktir. Bu grafik degisik yerlerine basildiginda sizi farkli URL adreslerine veya baglantilarina goturecek bicimde bolumlerine ayrilmistir. Boyle bir teknigi gerceklestirmek icin oncelikle ilgili GIF dosyasini yaratmali sonra da harita dosyasini yaratmak icin http://www.boutell.com. mapedit/ adresinden bulabileceginiz MapEdit gibi bir program kullanmalisiniz. bu tip programlar CGI dilini kullanarak goruntunun icine degisik baglantilar yerlestirir.
IN-Band Signaling : Bant ici isaret gonderme.Normal olarak ses iletimi icin kullanilan bir tasiyici kanal icinde bulunan bir frekans veya frekanslarda isaretlesme bilgilerinin iletilmesi.
In-Point: Edit'in basladigi yer. Ayrica start ponit deyimi de kullanilir.
Input Form: Bir is yonetimi grafigi programinda kullanicinin programa data vermek ve bir tablo ortaya cikarmak amaciyla cevaplandirmasi gereken sorunlar gurubu.
Input/Output : Bilgisayarlar ile haberlesme yapan cihazlar icin kullanilan genel terim. Bu terim icin I/O kisaltmasi kullanilir.
Input: Merkezi bir islem unitesine veya unitesinde bilgi transferi icin gerekli islemler.
Insert Editing: Audio veya videounun onceden kaydedilmis malzemeye sanki beraber alinmis gibi gecirildigi video edit teknigi. Hem kaynak hemde master video bandinda control track'i veya zaman kodu gerektirir.
Instruction : Bilgisayara bir sonra
J
Jaggies: Sekillerin bilgisayar grafigindeki koseleri. Ayni zamanda "Alasing" diye de adlandirilir.
Jamming: Bir isletim sistemini istenemeyen sinyallerle kasten bozma.
JAVA: Sun Microsystems'in yarattigi kolay kullanilir, guvenli, nesneye yonelik ve guclu bir programlama dilidir. HTML dilinin eksiklerini kapamaya yoneliktir. Bu dil Netscape 4.0 veya Sun Microsystems'in HotJava web tarayicisila goruntulenebilir. Ayrica bir derleyiciye gerek yoktur. Dil hakkinda daha cok bilgi ve ornekler icin http://java.sun.com adresini deneyin.
Jilter free still play: Ekrandaki resmin donmasi sirasinda goruntu parazitlerini azaltilmasi . Genellikle uc ya da dort kafali sistemler bu ozellige sahiptir.
Joystick: Bir edit kontrolu icin kullanilirlar. Tek tek VTR'lere ulasmak amaciyla yukari asagi haraket ettirilir (Playback VTR icin yukari VTR'si icin asagi). Bandi one veya arkaya sarmak icin saga veya sola oynatilir. Bilgisaylar oyunlari ve animasyon icin bir cesit uzaktan kumanda cihazidir.
JPEG : Joint Photographic Experts Group, Sozcuklerinin kisaltilmasindan meydana gelen grafik formatidir. Cozunurlugu ve renk sayisi cok fazla duragan grafikleri yuksek oranda sikistirip saklayabilen bir formattir. JPEG formati grafik dosyalarinda sikistirma yaparken "tolerans oranlari" kullanir. Bu oranlar dosyanin gercege yakinlik derecesini belirtir.
JPEG : (Joint Photographic Expert Group) Bu uzmanlar grubu, 24 bit renkli resimleri kayipla sikistiran bir dosya formati yoktu, zira sadece sikistirma metodu belirlenmisti, bu da bazi kullanicilarin, baska programlar tarafindan uretilen resimlerin okunmasinda problemler yasamasina neden oldu. Sonradan JPEG, belirgin bir dosya formati tanimlandi, JPEG File Interchange Format (JFIF). Standart dosya uzantisi olarak JIF (ya da JFIF)'i ongoruyor, ancak ne yazik ki bircok program buna uymuyor ve eski uzanti olan JPG'yi kullanmaya devam ediyorlar.
JPEG : Fotografik goruntuleri sikistirmada kullanilan yaygin bir yontem. Web tarayicilarinin cogu, resim dosyalarini gormek icin standart dosya formati olarak JPEG'i kabul ederler.
Justification: Bir alandaki yazi veya baskinin konumu. Sag bastan baslayip sol basta bitirmek icin ayarlanmistir.
K
Kamera : Goruntuyu elektriksel isaretlere ceviren sistem.
Kermit: Kolombiya Universitesi tarafindan gelistirilmis populer bir dosya aktarma protokolu. Kermit bir cok isletim sisteminde calistigi ve kullanimi kolay oldugu icin oldukca yayginlasmistir. Kermit FTP ile ayni degildir. Dosya Aktarma Protokolu (File Transfer Protocol).
Key (Anahtar): Video imgesinde bir delik acarak (elektronik olarak) bir gorutu veya bir renk eklemek suretiyle elde edilen ozel bir efekt. Anahtar deligi bir video kameranin veya bir CG'nin sinyalleri ile elde edilebilir. Sonuc super empozisyona yakin, hatta daha temiz ve parlatilir. Anahtar genellikle "title'ler (jenerik) icin kullanilirlar.
Key Frame: Cel animasyonunda bir sekansin baslangicini ya da sonunu belirten goruntu.
Keyer: Bilgisayar grafiklerinin goruntusunu, video goruntusunun ustune almak icin kullanilan bir cihaz. Genelde bir genlock parcasidir.
Kilobyte (K veya Kb): 1.024 Bayt.
Kilohertz (kHz): 1000 hertz.
KIOSK: Kiosk bir PC ve dokunmatik ekrandan olusan bir sistemdir. Kullanici klavye ve fare kullanmadigi gibi bilgisayar da gorebilecegi zarar ve estetik nedenlerden oturu bir kutu icinde saklanir. Kucuk bir yazici ekiyle kiosklarin yazili materyal verebilen mekanizmalar seklinde kullanilmalari da mumkundur.Basit bir PC ve dokunmatik ekrandan olusan bu sistemin kullanim alanlarina her gecen gun bir yenisi eklenmektedir. Firmalar kiosklari satis ve pazarlama destegi, tuketici enformasyon merkezi, arastirma merkezi olarak veya reklam amacli kullanabilirler.
Kiosklar; tuketicinin, herhangi bir faaliyete bilet alma, rezervasyon yapma hatta siparis verme gibi isteklerine cevap veren sistemler olarak da kullanilmaktadir. Kolay tasinabilmesi, dusuk kurulma bedelleri ve kapladigi alanin kucuklugu nedeniyle istenilen yere (alisveris merkezi, supermarket, tiyatro, otel vs.) konulabilir.Kiosklarin bu iletisim agi araciligiyla birbirleriyle haberlesmesi mumkun oldugu gibi, sirket bunyesinde kurulan bir merkez birim araciligi ile istenilen araliklarla bilginin guncellestirilmesi de mumkundur.Enformasyon veriminin yanisira, kullaniciya sorduklari sorularla kiosklar birer data toplama merkezi olarakta kullanilabilir. Toplanan bilgiler yine bir ag araciligiyla ana merkeze aktarilabilir ve analiz programlari sayesinde istenilen cercevede raporlar alinabilir.
Knowbot: Deneme safhasinda bir rehber hizmeti. beyaz sayfalar (white pages), WHOIS.
Kodlama : Gizleme islemini yapma.
Kullanici-Ag Arabirimi: (User-to-Network Interface/UNI) fiziksel baglanti tanimlari, veri transferi, tikaniklik yonetimi ile PVC'lerin (kalici sanal devre) yonetimini kapsamaktadir.
Kurta: CAD/CAM kullanicilari veya yogun olarak grafik agirlikli uygulamalari kullananlar icin digizer tabletler.
L
LAN: Yerel Alan Agi (Local Area Network).
LAN: PC'lerin terminallerin, ara Frame'lerin ve periferal cihazlarin enterkonekte edip bilgi dosyalari alisverisinde kullanimlarini saglayan bir cihaz.
LAN: Yerel bilgisayar agi.
LCD: Sivi kristal ekran. Kristal uygulanan elektrik akiminda degisme prensibine gore calisir. Akim gorme kristal acik veya opak olabilir. Kendi kendine isik uretmediginden iyi aydinlatilmis bir ortamda kullanilabilir. Dizi ekranli (Fat screen) gostergesidir.
LCD Paneli: Bir PC'den alinan metin veya grafik bilgilerini, isik kaynagi olarak standart bir transmissif tipi projeksiyon cihazi kullanarak buyuk bir ekrana veya duvara yansitmayi yaratan bir panel. Buyuk insan gruplarinin bilgisayar gosterimi ve imgelerini bir karede izlemelerini saglar.
LCD : (Liquid Crystal Display) sivi kristal ekran. Her ekran noktasi bir matriksle yoneltir. Kesisme noktalarinda piksel aydinlanir.
LCD: Bilgisayara kablo ile baglanarak aldigi goruntuyu perdeye yansitan bir projeksiyon aletidir. Bilgisayardan gelen video sinyalini saglikli bir sekilde yansitamaz. Genis bir topluluga yapilacak, icinde video bulunmayan basit prezantasyonlar bir LCD yardimiyla perdeye yansitilabilir.
LD-ROM: Bilgisayardan alinan talimatlarin, 12 inclik diske video ve audio trackleri olarak kayit edilmelerini saglayan yeni bir kompact disk.
Lexmark Winwriter Ailesi: Yilin sonuna dogru cok yeni tanidigimiz urun ailesi; Winwriter 200, Winwrite 400, Winwriter 600 urunlerinden olusuyor. Yazicinin en onemli ozelligi uzerinde Mikrosoft logosu bulunan ilk yazicilar olmasi. "Mikrosoft at work" anlayisindan yola cikilarak hazirlanmis Windows Printing System yazilimi sayesinde, bilgisayarin yazicinin yukunu paylasmasi ve basim suresini benzerlerinin yari zamaninda gerceklestiriyor.
Light Source Shading: Bilgisayar grafiklerinde, bir 3-d nesnesinin ustune vuran bir ya da daha fazla isigin efektleri.
Line Chart: Birbirine baglanan data noktalarindan olusur.
Line Drawing: Bir nesnenin imgesini yuzeylerin cizgilerine girerek gostermek.
Line Drawing, 2-D: Duz bir imge ustunde cizim yapilmasindan olusan gosterim metodu. (bir yapinin zemin plani veya cift yayli bir grafik gibi) Derinlik ongorulmemektedir.
Line Drawing, 3-D: Uc boyutlu bir nesnenin iki boyutlu bir goruntu duzeyinde projeksiyonunu aciklar. Gercek bir nesnenin bir lensten gecerek bir kameranin duz camina projeksiyonuna benzeyen, perspektif projeksiyon teknikleri uygulanmaktadir.
Line trafo : Hat trnasformatoru.
Lineer : Dogrusal, cizgisel.
LINK (BAGLANTI): HTML baglantilari dokuman icinde sizi baska bir konuma, ayni serviste baska bir dosyaya veya bambaska bir servise yollayabilir. Not: Baglantilar genellikle mavi ve alti cizili metinden olusur.
Link: CD'den teybe kayitta kalan bos surenin degerlendirilmesine imkan veren ozellik.
Link : Bir haberlesme kanali veya devresini diger kanal ya da devrelere baglamada kullanilan sistemdir. Otomatik anahtarlamali merkez kontrol sisteminin iki anahtari arasindaki gecisi saglayan sistemdir. Baglanti.
Link : Yayinlanacak isareti asil vericiye gonderen kucuk guclu yuksek frekansli verici.
List-Serv: E-posta listelerindeki dosyalarin otomatik olarak dagitimi ve yonetimi icin kullanilan ucretsiz yazilim programidir. Cok degisik konularda mektuplasmak icin listeler vardir. Bazi listeler "acik", bazilari ise "kapali"dir. Acik listenin anlami, herhangi bir kisi, listedeki herkese bir mesaj gonderebilir. Kapali listelerde ise belirli kisiler birbirleriyle mesajlasabilir.
LISTSERV: Cok kullanilan bir e-mail programidir. Kullanicilara posta listelerine abone olma, katkida bulunma ve cikma sansi verir.
Listserv: Bitnet/EARN iletisim agi icin tasarlanmis bir otomatik posta listelerine dagitim sistemi. Avrupa Akademik ve Arastirma Kurumlari Arasi Bilgisayar Agi (European Acadamic Research Network), posta listesi (mailing list).
Loop : Track uzerine yazilmis icranin kopya ile bellek kullanilmadan tekrar track uzerinde geri donmesini saglar.
Loop : Devamli olarak bir dizi bilgisayar instructionu (talimati)'ni tekrarlayan ve bu islemi belli bir sonuc elde edilene veya onceden belirlenen bir sart gerceklesene kadar surduren program bolumu.
Lotus Notes: Lotus Notes, rakiplerinin olanca ataklarina ragmen, bu kadar cok degisik platformda, bu denli ayrik calisma tarzlarina sahip kisiler arasinda calisma sirasinda gorusme ve fikir alisverisi saglama adina simdilik daha gelisen program.
LYCOS: Altavista tarafindan zirvedeki yeri tehdit edilen Lycos, populer web tarama ilk servislerinden biridir. Lycos "backlinking (bkz. backlinking)", Java animasyon destegi, 8 milyon URL adresi ve her ay eklenen 700.000 yeni adres ile cok guclu bir veritabani olusturmaktadir. Siteye http://www.lycos.com adresinden ulasabilirsiniz.
LYCOS: Adres: http://a2z.lycos.com/Bu karsilastirmali katalog, INTERNET uzerinde ne ararsaniz saniyeler icinde karsiniza getirir. Text, grafik, ses, video... Lycos, PC Magazine magazin tarafindan ilk 11 Web servisi arasina girmeye hak kazanmistir.
M
MAC: Renk, aydinlik, ses ve eszamanlama isaretlerinin sikistirilarak bir satir boyunca ayri ayri zamanlarda gonderildigi yeni TV yayin sistemi.
Machine language : Makine dili.
Mailing List: Elektronik mektuplasma listesi. Ayni ilgi alanindaki kisilerin bilgisayar agi uzerinden mektuplastiklari ortak tartisma listesi servisleri.
Mainframe (Ana Frame) : Olculeri ve kapasitesi itibari ile buyuk bir bilgisayar.
MAJORDOMO: En cok kullanilan listeleme ve e-mail programidir. Kullanicilara posta listelerine abone olma, katkida bulunma ve cikma sansi verir.
MAP: Web tasariminda kullanilan, yuklenen grafigin belirli bolgelerine basildiginda degisik baglantilari cagirmak icin kullanilan sistemdir.
Map Chart (Harita) : Belirli bir cografi bolgenin yerlerini gosteren bir grafik.
Markers Window : Performer programinin en kullanisli pencerelerinden biri de Markers Windowdur. Burada parca uzerinde sik donus yapilacak ya da defalarca dinlenip karsilastirma yapilacaksa, uzeri belli olcude ya da yerlere etiket konulup listelenir. Liste yaninda bulunan surgulu isaret, onune getirildigi yerden calmaya devam eder.
MARKUP LANGUAGE: Internet uzerinde dokumanlara bicim kazandirmak uzere hazirlanmis mark-up karakterlerini desifre eden dile denir. Bilgisayara okunan dosyanin ekranda nasil bicim almasi gerektigini anlatir? HTML Web sayfalari hazirlamak icin gelistirilmis bir mark-up dildir.
Mass memory : Yigin bellek.
Mass Storage : Buyuk kapasiteli (megabayt, gigabayt) ikinci depolama sistemleri. Tipik buyuk depolama cihazlari ise kayit bantlari ve manyetik disklerdir.
MASTER KEYBOARD : Bilgisayar tabanli sequencer programlarinda step ya da realtime olarak muzikal icralarin girilmesi icin kullanilan klavyeli ve MIDI OUT portu olan ensturman.
Master : Bir kayit islemindeki esas kopya. (ana kayit)
Matrox MGA VLB/4: 4MB bellege sahip ve bu bellek miktari ile mumkun olan yuksek cozunurluk ve renk sayilarindaki ekran modlarini titresimsiz ekran tazelemesinde destekliyor. Auto CAD surucusunun sagladigi ozel pencerede gecek-zamanda pan ve zoom yapmaniz mumkun kilan goruntu karti.
MBS: Karsilikli radyo yayin sistemi.
MCGA: Cok renkli grafik adaptoru.
MDS : (Microprocesor Devellopment System): Mikro Islem Birimi, mikro islem birimi sistemleri icin program gelistirme ve donanim arizalarini bulma islemlerini saglayan donanim ve yazilimi araclari ile donatilmis bir mikrobilgisayar.
Media: Bilgi saklama ve dagitma ortami (video kaset, disket, optik disk, vb.).Insanligin iletisimde bulundugu her ortam.
Megabyte (MB) : Bir milyon bayt.
Megahertz (MHz) : Bir saniyede milyonlarca saykil.
Memo: Bakiniz. (Memory-Hafiza)
Memory scan : Tunerlerde hafiza taramasi, onceden secilip hafizaya alinmis istasyonlarin bir bucuk saniye sureyle dinlenmesine imkan veren sistem.
Memory Window : Kullanilmakta olan ve kalan bellegi gosterir.
Memory : Bilgisayarda, bilginin depo edildigi, kopyalandigi ve yeniden kullanildigi yuksek erisim hizina sahip bolum. (RAM-ROM vb.)
Menu (Menu) : Programlanmis bir secenekler listesi. Genelde ekranda goruntulenir. Kullanici bilgisayarin yapmasini istedigi islemleri bu listeden secebilir.
MENUCOLOR : Cikacak menunun renklerini saptamak icin kullanilir.
MENUITEM : Menude kullanilacak secenekleri belirtmek icin kullanilir.
Message format : Bildiri bicimi.Bir bildirinin baslik, adres, metin, metin sonu isareti ve hata bulma bit'lerinin nasil yerlestirilecegini tanimlayan kurallar.
Metaballs/Blobs: "Damla formu". Bu cizimler sabit bir buyukluge sahip degildir, zira dinamik olarak kendilerini degistirirler. Tek tek elemanlar bu sirada birbirlerini karsilikli olarak etkilerler. Bloblar organik-yuvarlak formlar icin cok uygundur.
METACHARACTER: HTML dosyasi icinde ozel bir durumu gerceklestirmek icin kullanilan karakterlerdir. Bu karakterler parantez "()", ve "&", diyez "#" ve noktali virguldur ";".
METACRAWLER: Adres: http://metacrawler.cs.washington.edu:8080/Cografik bolgelere ayirarak tarama yapan, tarama sirasinda ne kadar beklemek istediginizi belirttiginiz bir tarama sayfasi.
MHz (Megahertz): MHz. Megahertz. 1 Milyon Hz.
Mic (Mik) : Cesitli mikrofonlardan veya diger audio kaynaklarindan alinan sesleri mono veya stereo olarak kayit etmek icin kullanilan cihaz.
Mic level : Mikrofona gelen sesin seviyesi.
Micro Code : Mikro Kod.Merkez islem veya kontrol birimindeki PROM veya RAM yongalari (chip) uzerinde bulunan ceviri dili tipinde bir sabit program.
Bu program CPU komutunun (veya kontrol birimi fonksiyonunun) alt elemanlari olan bir dizi yordamlardan olusur. Ornegin, bir bilgisayar komutunun kodu kontrol birimi tarafindan o sekilde cozulur ki her komut, kendini uygulayacak olan mikro kodun baslangic yerini tayin eder. Boylece bir CPU komutunu, bu komutlarin kullanici programindaki bir islemi uyguladigi bicimde yerine getirmek icin bir dizi mikro kod komutlari kullanilir. Bir mikrokod komutu CPU'da 64 bit genisliginde bir yer isgal eder.
Micro processor : Mikro islemci.Microcomputer: Mikro bilgisayar.
Microphone : Mikrofon, ses enerjisini elektrik enerjisine cevirin arac. Ses dalgalarinin havada olusturdugu basinc degisikliklerine uyabilen esnek bir diyafram icerir. Bu diyafram ya dogrudan basincla ya da basinc degisikligi ile calisir. Mikrofonlar, yapilarina gore, karbonlu (komurlu), Kristal (seramik), elektrodinamik, band ve kondansatorlu olabilirler. Karakteristliklerine gore ise su sekilde siralanirlar: Yonsuz mikrofonlar (omnidirectional), tek yonlu mikrofonlar (unidirectional), cift yonlu mikrofonlar (bidirectional), Frekans dizilere (freguency response) 20Hz-20KHz ve empedanslari 150 ohm civarinda olur. Kutup duzenleri (polor pattern), tek yonlu (unidirectional-cardioid) ve cok yonlu (omnidirectional) olabilirler.
WORD: Gercekten yilin en dikkat ceken yazilimlarin basinda gelen Word 6.0, kullanim kolayligi ve profesyonel kullanicilara sundugu islevsel ozellikleriyle de oldukca begeni kazandi. Bununla birlikte kisa zamanda cok sayida kullaniciya ulasti. Gunumuzde yerini Word 7.0'ye birakmistir.
Microwave: Mikrodalga. Frekansi 500MHz'den yuksek olan dalgalar.
Midi : (Musical Instruments Digital Interface) elektronik muzik enstrumanlarinin birbirleri ardina siralanmsi.
N
NCSA: Mosaic web tarayicisinin yaratildigi akademik bir kurulus olan national Center for Supercomputer Applications'un kisaltilmisidir.
NCSA: Ag gorgu kurallari, NETwork (ag) ve etlQUETTE (gorgu kurali) kelimelerinin birlestirilmesiyle turetilen bu kelimeyle, bir ag uzerinde uyulmasi gereken davranis kurallari ifade edilmektedir.
NEC Multisync 5FGe: Sonsuz sayida renk gosterebilen, maksimum cozunurlugu 1024x768 Non-Interlaced ve bant genisligi 80 MHz olan MultiSync 5FGe dusuk enerji maliyeti ile de dikkat ceken bir Monitor cesidi.
NERD WORLD: Adres: http://www.nerdworld.com/Gercekten bulmak istediginiz Web sayfalarina ya da haber gruplarina kolayca ulasin. Kendi-Indexinizi-Yaratin ozelligine bir goz atin.Netiquette:Ag gorgu kuraliNetwork (ag) ve etiquette (gorgu kurali) kelimelerinin birlestirilmesiyle turetilen bu kelime ag uzerinde davranilmasi gereken bicimi ifade etmektedir.
NETSCAPE: Netscape firmasinin bir urunu olan Netscape Navigator NCSA tarafindan gelistirien Mosaic'in temeleri uzerine kurulmustur. Su gunlerde 32 Bit surumundeki Java eklemesiyle ve her surumunde gelen yeniliklerle en cok aranan Web tarayicisi durumuna gelmistir. Mosiac'in asil yaraticisi olan Mark Andreessen NCSA firmasi tarafindan kiralanarak Netscape'i yaratti.
Firma ismini Netscape Communications Co. olarak degistirip halka acildi ve her biri milyarder oldu. Firma ayni zamanda Web sunucusu olmak isteyenler icin de yazilim pazarliyor. NCSA'ya baglanip Netscape'in son surumunu edinmek icin http://home.netscape.com/ adresine baglanin.
NIC: Ag Danisma MerkeziAg danisma merkezi (NIC) ag kullanicilarina bilgi, yardim ve diger hizmetleri sunan yerdir.
NNTP: Ag Haberleri Aktarma ProtokoluAg Haberlerinin dagitilmasi, incelenmesi, elde edilmesi, postalanmasi islemleri icin olusturulmus protokole verilen isim. Tanimi RFC 977'de bulunabilir (Usenet).
Network: Bilgisayar agi. Bircok bilgisayarin cesitli yontemlerle birbirine baglanarak bazi bilgileri paylasabilmelerini saglar.NewgenA3 ve A4 ebatlarinda baski yapan postscript multiplatform yazicilar.
NIC.DDN.MIL: Savunma Bakanligi Iletisim Agi (DDN) Ag Bilgi Merkezi
O
OCR : (Optik karekter tanima)Yazili veya basili karakterlerin makina tarafindan ve foto-elektrik transuderlerden gelen girdilere dayanarak tanimasi. Bu tur programlara ornek vermek gerekirse RECOGNITA firmasinin GO-CR, Caere firmasinin Omni Page programlari gosterilebilir.
OEM: Az da olsa, yeniden dizayn edilmis techizati satan bir uretici. Her alici bu techizata kendi adini koyarak, kendi markasi gibi satar.
On-Screen Silde: Direkt olarak bilgisayar terminalinden projeksiyonu yapilan bir grafik imgesi.
On: Kapali devre.(Anahtar olarak), isik olarak acik.
Online Editing: Master bandin orijinal yapimdan monte edildigi on edit safhasiOpcode: Islem kodu.
Open Look (Acik Bakis): Cok hedefli ve cok acilim saglayan bir grafik 'interface'i.
OPEN TEXT INDEX: Adres: http://www.opentext.com/omw/f-omw.htmlOpen Text Index, firmanin eline gecen Web sayfalarindaki tum kelimeleri (21 Milyar civarinda) taramaniza olanak sunuyor. Firma en buyuk arsivlerden birine sahip oldugu ileri suruyor. Sadece aramaya nasil baslayacaginiza (Uzunluga ve konuya gore de olabilir) karar verin. Gerisi kolay...
Operand : Bir isleme katilan data cesidi veya buyukluk, cokluk anlamina kullanilir. Operand genellikle bir instructionun adres bolumu icin kullanilir. Fakat bir sonuc veya parametre, isletilecek bir sonraki instruction icin adres veya isim gostergesi olabilir.
Operasyonel : Islemsel.
Operate: Calistirma tusu (on)
Operating System: Bir bilgisayarin yeteneklerini yoneten bir yazilim. Islem tablosu, dosyalama ve hafiza yonetimi ve kumanda yorumu gibi fonksiyonlari vardir.
Operator : Bir islemi gosteren semboldur ve kendisi, islemin nesnesidir, yapilan islemi gosterir. Ornegin (+), toplama; (-), cikarma operatorudur.
OCR : OCR (Optik karekter tanima)Yazili veya basili karakterlerin makina tarafindan ve foto-elektrik transuderlerden gelen girdilere dayanarak tanimasi. Bu tur programlara ornek vermek gerekirse RECOGNITA firmasinin GO-CR, Caere firmasinin Omni Page programlari gosterilebilir.
Optical Disc: Laser isini kullanarak dijital bilgi kaydeden ve tekrar ureten bir video disk kopylama cihazi. (Bkz. CD-ROM;DVI).
P
Packet: Paket Iletisim agi uzerinden gonderilen veri birimi.
PING: Internet Paketi Arastiricisi Hedef makinelerin ulasilabilirligini test amaciyla kullanilan bir program. Genelde "filanca sisteme ping yap" seklinde kullanilir.
Page View : Nota yaziminda sayfa duzeninin gorulmesi.
Page: Web'teki hypertext dokumanlari.
Pan : Yatay x-aksi boyunca uzanan bir kamera hareketi.
Paradox for Windows 4.5: Analiz ve cizelgeler olusturma calismalarinda mukemmel, hizli uygulama gelistirme ve kisiye ozel uygulama gelistirme gucu mukemmel, kullanim kolayligi iyi duzeyde yer aliyor. Front-end gelistirme ozelligi orta duzeydeki bir program.
Parametre : Ozel bir program icin verilmis degeri gosteren degisken. Bir sistem, arac veya birimin sonradan belirlenebilen degiskeni.
Parity : Hafizadaki data errorlarini tespit etmek icin kullanilan fazladan bir bitlik kod. Data icerisindeki aktif bitlerin toplaminin tek veya cift oldugunu sayarak kontrol islemini gerceklestirir.
Partition : Sabit disk icerisindeki, ozel amaclar icin kullanilan kucuk bir bolum. Hartdiskin varsa boluntusunu, kapasitesini, isletim sisteminin yerini vs. gosterir.
Path (Yol, iz) : Bir bilgisayar grafik nesnesinin izledigi yol.
Path : 3D bir dogru. Bu duz, egrilmis ya da basamaklar seklinde olabilir. Bu tip bir Path boyunca objeler, isiklar ya da kamera hareket edebilir. Pathler genelde Keyframe'lerden daha yumusak bir hareket verirler.
Pause : Videoda kisa durdurma tusu. Banda zarar vermemesi icin belli bir sure sonra otomatik olarak playbach konumuna donusur (still).
PC (Personel Computer): Kisisel Bilgisayar.
PCM : (Pulse Code Modulation) Ses renklerinin orneklenebilmesinde kullanilan bir teknik.
PD : Genel kullanima acik Public Domain Ucretsiz olarak kopyalayip kullanabileceginiz programlara verilen isim.
Peripheral : Disaridan baglanarak kullanilan I/O veya depolama (kayit) cihazlari.
PERL: Unix altinda CGI programlarina alternatif olarak cikan guclu bir programlama dilidir.
Perspective Interpolation: Perspektif bir alan icindeki hatali yuzeyleri duzgun bir duruma getirir. Ornegin, uzun bir mesafeye dogru giden bir demiryolu goruntusu daralir ve renk degistirir. Bu renkler bir bilgisayar ekraninda 'Perspektive Inetrpolation' kullanilarak goruntulenebilir.
PGA: Profesyonel Grafik Adaptoru
Picture search (PS) : Resim arama. Goruntu gecisini on kat hizlandirabilir.
Pie Chart (Pasta tablosu) : Bolumlerin bir butun ile buyukluk veya fazlalik bakimindan mukayese edildikleri bir grafik yorumu.
Pinch-off : Daraltma, sikma, kistirma.
PING: Internet Paketi Arastiricisi (Packet Internet Groper).
Ping: Internet uzerindeki bir adrese ulasilip ulasilmadigini kontrol eden bir yardimci program.
PIP (Picture in Picture) : Resim icinde resim. Ayni ekran icinde televizyonun birkac kanalinin ve video goruntusunun izlenmesine imkan verir. Goruntu kaydirilabilir veya dondurulabilir.
PITCH WHEEL: Frekans ve modulasyon seviyesi ayari icin
Pixel: CCD gibi bir bilgisayar ekraninin veya bir grafik sensor cihazinin temel goruntu elemani. Bilgisayar yaratabildigi en ufak nokta
Pixel : Resim elemani icin kullanilan kisaltma. Tek bir bitlik bilgi ile monitor uzerinde adreslenebilen tek bir noktadir.
Pixelization : Devamli bir imgeyi bloklara ayirip dijital bir goruntu vermek icin, imgesel yapabilen yazilim kullanimi.
PKZIP: PC'ler icin paylasimi ve kullanimi ucretsiz olan bir sikistirma yardimci programi. PKUNZIP adindaki bir diger program da bu sikistirma dosyalari acar.
POINT: Adres: http://www.pointcom.com./Derecelendirilmis ve tanitimi yapilmis bir suru Web servisi arasindan baglanmak istediginizi buradan bulabilirsiniz. point ayrica bir TOP 10 listesi ve uluslararasi haberlerden basliklar sunuyor.
Point-to-Point Protocol (PPP): Noktalar Arasi ProtokolRFC 1171'de tanimlanan bu protokol, seri bir hat uzerinden (ornegin telefon hatti) iki noktayi birbirine baglama islemini tanimlar. Seri Hat Uzerinden Internet Protokolu (Serial Line IP).
Polarite : Uygulanan DC gerilimi.Polarization:Polarizasyon. Bir elektromagnetik dalganin elektirk alan vektorunun dogrultusu. Elektromagnetik dalgalar yatay, dusey, dairesel ve eliptik polarizasyonlu olabilirler.
POP: Posta Ofisi Protokolu (Post Office Protocol).
POP: Herhangi bir SLIP, PPP baglanti sagladiginizda genellikle bir POP hesabiniz olur. Bu hesap postanizi atmak icin e-mail programinizi kullanmanizi saglar. Kisaltmanin diger bir acilimi ise Point of Presence'dir.
PORT ADRESS: TCP/IP tabanli uygulamalar hattin diger ucundaki bilgisayarla konusmak icin belirli bir port adresi kullanirlar. Port adresi, icinde verilerin nereden alinip nereye verilecegini kesin olarak saptayan bir mekanizma barindirir.
Port: Bir eletronik devreye sebekeye ve sisteme giris noktasi.
Port : Diger cevre birim elemanlari.
R
Rafine etmek :Tamamen RAM'a depolanabilmesi icin sikistirilmis bir bilgisayar animasyonlu sekans.
RAM-Animation :RAM (Silinebilen Bellek) olarak bilinen bu elemanlar oku/yaz bellegi olarak da adlandirilir. RAM, gelisi guzel gecisi olan bellek demektir. RAM'lar her turlu sayisal devrede ve ozellikle bilgisayarlarda gecici veri ve program saklanmasinda kullanilir.Bilgisayar programi isleme girdikce, RAM bolgelerinin cogunun icindekiler de surekli olarak degisecektir. Bu nedenle bilgisayar hizinin dusmemesi icin okuma ve yazmayi tamamlama sureleri RAM'da hizli olmasi istenir. RAM'larin en buyuk sorunu gecici bellek olmasidir, yani RAM'in elektrik enerjisi kesildiginde sakli olan bilgi de kaybedilir. Bazi devrelerde elektrik kesildigi anlarda saklanan bilginin silinmemesi icin batarya ile besleme saglanir.
RAM:Slayt, film seridi veya video ya da audio bant bolumlerine, orijinal kronolojisine bakilmaksizin girebilme olanagi.
Random Access :Rasgele Erisim.1. Bilginin elde edilecegi bir sonraki konumun, hic bir sekilde bilginin son olarak elde edilmis oldugu konuma bagli olmadigi kosullarda, bir veri saklama yerine erisim yontemi.2. Her sozcuge erisimin, diger tum sozcuklerin yerlerinden bagimsiz oldugu ve sozcugun adresine gore yapilan erisim yontemi.
3. Bilginin elde edilecek yerin, daha once alinan bilgi yerlerinden tamamen bagimsiz oldugu veri saklama yerine erisim yontemi. Ornek olarak manyetik davullar, diskler veya cekirdek bellekler gosterilebilir.
RANDOM ACCESS :Radyo ve televizyon vericisinden yayin aliminin mumkun oldugu maksimum uzaklik.
Raster:Imgenin goruntulendigi monitor ekranindaki taranmis olan isikli ekran.
Raster :Yuksek cozunurluklu monitor ve kartlar, dye-sublimation yazici, multimedya urunleri renk kalibrator sistemleri
Raytracing :Radyo ile bilgi veri hizmeti. Yayinla birlikte kisa mesajlar yazili olarak secilebilir. Ancak radyonun bu alima uygun bir dijital akimin olmasi gerekir.
RDS (Radio Data Service):Kahrolasi Elkitabini Oku (Internette)Bu kisaltma genelde birisi cok basit ya da genel bir soru sordugu zaman kullanilir.
RTFM:kullanim kilavuzunu oku
Real Time kayit :Sequencer programlarinda metronom dinlenerek yapilan canli muzik sekli.
Real Time Recording :Artik bilgisayarlarimiz bu kart sayesinde bir sinema ekrani, bir TV ekrani,bir konusan Ansiklopedi ve hatta konusan dokuman sistemi diyebiliriz. Ilk resimli ansiklopediyi 1922'de basan COMPTON ilk multimedya ansiklopedisini de 1990'larda piyasaya surdu. Compton's Interactive EnyclopediaSimdi COMPTON'un tum CD kutuphaneleri; video oyunlarinin her cinsi, ansiklopedilere basvurulan dokumanlar, is dunyasi, almanaklar, atlaslar, seyehat kilavuzlari, safariler, muzik, avcilik, tenis, balikcilik, golf vs. dersleri,dunya kupasi albumleri, mega starlarin klipleri, video klipler hemen hepsi CD-ROM surucusu olan butun bilgisayar kullanicilarinin elinin altinda, renkli ve hareketli olarak ekranlarinda...Cagdas teknoloji sizi bilim ve eglence dunyasina davet ediyor,bu daveti kacirmayin.
Real-Time Animation:Bilgisayar ekraninda gercek saat zaman dilimine bire bir nispetinde uyan zaman.
Real-Time :Web Tarayicilara FM kalitesinde konusma ve muzik dinlemek icin eklenen bir programdir. Bu programi tek basina kullanabileceginiz gibi Netscape'e de ekleyebilirsiniz. Bu program hakkindaki demolar icin Sony Magic Link'i http://gnn.com/gnn/wr/ads/song/ adresinden ya da Real Audio'yu http://www.realaudio.com adresinden bulabilirsiniz.
REAL AUDIO:Bireysel veya grup gosterimi icin imgenin seffaf cam veya ozel madde ile kaplanmis bir akrilik ekrandan gecirilmesi. Ekran projeksiyon cihazi ve seyirci arasina yerlestirilir.
Referans :Yansima.
Reflection:Yansitici eleman.
Reflector:Ani tepki geriye cekmek.
Refleks :Yazici
Register :AC ya da DC gerilim degerini kararli tutmaya calisan devre.Regule: Kararli, kararli duruma getirme.
Regulator :Teypte iki kasedin arka arkaya calinmasi.
Relay play :CD'de kalan surenin gosterildigi hane.
Remaining time :Cihazin veya cihazin bir islevini kablolu veya kablosuz olarak uzaktan kontrol eden cihaz.
Remote Controls Windows :Uzak girisUzak bir bilgisayarda sanki o bilgisayara dogrudan bagliymis gibi islem yapmak, bu islem genelde iletisim agi uzerinde bir protokol kullanilarak yapilir. Telnet.
Remote login:Uzaktan kumanda cihazindan gelecek sinyalleri alan kucuk pencere. Bu bolumun temiz olmasina dikkat etmek gerekir. Aksi halde sinyal almayabilir.
Render :Degisik saatlere ayarlanan programlarin her hafta ayni saatte alinmasini saglayan sistem. CD player'da bir sarkinin devamli olarak tekrar edilmesini saglayan ozellik.
Reset :RTL.
Resolution (Ayrisim) :Cok kisa sureli eko ya da ses derinligine verilen isim.Reversad imge television:Normal goruntuyu simetrik olarak tersine ceviren televizyon. arkadan bir perdeye projeksiyon yapabilen televizyonda da olmasi gereken bir ozelliktir. Reverse Video
S
SAP (Sound Audio Program) : Iki dilde yapilan yayinlardan birinin kaydeden ses alma programi.
Se desimal : Ekran, degisik boyutlarda yapilir. Buyuklugu diyagonal (carprazlama) olcu ile belirtilir. Ekran yuksekliginin enine orani da bir olcudur. Bu olcu genellikle 4:3 olur. EDTV ve HDTV'de bu oran 16:9'dur.
SEARCH ENGINES: Kisileri istedikleri bilgiye veya Web sayfasina ulastirmayi amaclayan "Internet tarayici" servisleridir. Bu servislerin uzayip giden bir listesini ttp://www.rpi.edu/internet/Guides/decemi/icmc/top.html adresinde bulabilirsiniz.
Search : Arama, videoda istasyon arama.
Senkronizasyon : Iki sinyali faz ve frekans bakimindan uyumlu hale getirme olayi.
Senkronize : Peryodik olarak degisen iki sinyal arasindaki faz ve frekans bakimindan uyum.
Sequencer : MIDI muzik cihazlarinin kontrolunu yapan yazilim.IP paketlerini iki sistem arasinda aktarmak icin telefon hatlari ya da RS-232 devrelerini kullanan protokol. Tanimi RFC 1055'de mevcuttur. Noktalararasi protokol (Point-to-Point Protocol).
Serial Line IP (SLIP): Seri Hat Internet ProtokoluServer:Hizmet birimi, dagitici programKaynak saglayici (ornegin dosya hizmet birimi gibi) kullanici (client), kullanici-dagitici modeli (client-server model).
SGML: Tum platformlarda ayni olarak gorulecek dokumanlar yaratmak icin kullanilan ISO standardidir.
SGML: Diger yapisal dokuman dillerinin tanimlanmasinda kullanilan bir dil. Mesela; HTML, SGML kullanilarak tanimlanmistir.Resmin hesaplanmasi sirasinda kamera once isigin oldugu yere cevrilir ve bir golge yaratmasi gereken obje oradan hesaplanir. Sonra da golge simule edilir.
Shadow Mapping : Daha once de belirtildigi gibi golgeler sadece Raytracing yontemi ile hesaplanabilir. Rendering'de hesaplanamaz.
Shareware: Belirli bir sure ucretsiz kullanilan, ancak yazilimin deneme suresi bitince yazilimin sahibine ucret odenme sistemi.
T
T1: DS-1 biciminde yapilanmis sinyali 1.544 megabit/saniye hizinda aktaran hatlara verilen isim.
T3: DS-3 biciminde yapilanmis sinyali 44.746 megabit/saniye hizinda aktaran hatlara verilen isim.
TAG (TAKI): HTML'de dokumana bicim vermek icin kullanilan etiketlerdir. Kaynak icinde kolayca fark edilirler cunku her zaman "<" ve ">" isaretleri arasina yazilirlar.Iki bilgisayar arasindaki kisilerin gercek zamanda konusmalarina izin veren bir protokol. Internet Baglantili Sohbet (Internet Relay Chat).
TCP/IP Protocol : Internet uzerindeki bilgisayar sistemlerinin birbirlerine baglanmasi icin kullanilan standart ag iletisim protokoludur.Internet Protokolu (IP) uzerinde calisan Transfer Kontrol Protokolu (TCP) ve bunlara bagli calisan diger protokollerin olusturdugu aile. IP, TCP, FTP, Telnet.
TCP/IP Protocol Suite: TCP/IP Protokol Ailesi
TCP/IP: Transmission Control Protocol/Internet Protocol cumlelerinin kisaltilmis halidir. Internet'i olusturan protokollerdir. Baslangicta Unix isletim sistemi icin tasarlanmis olup gunumuzde bircok isletim sistemini desteklemektedir.
TELNET: Bir Internet sitesinden digerine baglanmak icin kullanilan komut ve programdir. Komutu kullanarak bir internet sitesine baglandiginizda karsiniza sitenin "login:" komut satiri gelecektir. Boylece Internet uzerinde iki makine direkt (ve ozel) olarak birbirine baglanabilir.
Telnet: Telnet uzak terminal baglantisi icin Internet standart protokoludur. Tanimi STD 8 ve RFC 854'te yapilmistir.
Telnet: Bir bilgisayarin diger bir bilgisayara uzaktan terminal baglantisi yapmasini saglayan standart Internet protokol programidir.
Terabyte (Tera): Bir Terabyte= Bin Gigabyte. Birkac sene sonraki yeni hardisk standardi diyebiliriz (1.1012 byte).
Terminal Emulator: Bilgisayarin terminal taklidi yapmasini saglayan program. Bu programi kullanan bir bilgisayar, uzaktaki baska bir sisteme ait bir terminal gibi gorunur.
TEXT-TO-SPEECH : Text-to-Speech (TTS) sistemleri yazili metni karsi tarafa ses olarak iletmekte kullanilmaktadir. Bu sistemler vasitasiyla Sesli Yanit Sistemleri sadece rakamlar ve bir kac kelimeyle kisitli kalmak yerine bilgisayara girilmis olan tum yazili verileri sese cevirebilmektedir. su anda kullanilan sistemlerin yapabildigi sadece yazili veri halindeki sayilari sesli hale cevirmektir.
Ornegin, 123 sayisi "yuz ... yirmi.... uc" olarak okunmakta ancak herhangi bir baska yazili bilgi (isim ya da adres gibi) bu sekilde sese cevrilememektedir. Turkce'ye uyarlanmis TTS sistemlerinin kullanilmaya baslanmasiyla elektronik ortamda yazili tum metinler sesli olarak okunabilecektir. Yani ofis ici elektronik posta yoluyla (e-mail) gelen yazismalarinizi ya da benzer diger bilgileri evinizdeki telefondan sisteme okutabilirsiniz. Turkce TSS sistemlerinin 1994'un ilk yarisinda cikmaya baslamistir.
Texture or Surface Mapping: Bilgisayar grafiklerinde, iki boyutlu bir goruntuyu uc boyutlu bir nesnenin etrafina sararak nesneye degisik bir yapisal goruntu vermek.
Texture: Desen, zemin, duzensiz ve belirsiz sekillerin olusturdugu arka plan.
TFT : Thin Film Transistor, aktif matriks ekran teknigi. Ekran noktalarinin yonetimi milyonlarca transistor uzerinden gerceklesiyor.Web servislerini taramak yerine Elektronik kutuphanenin devasal icerigine bir gozatmak isteyebilirsiniz.
Elektronik kutuphanenin sayfalarini 1000 tam sayfa gazete haberi, magazinler, akademik gunlukler, resimler, referans kitaplari, sanat ve bunun gibi hergun yenilenen bircok kaynak olusturuyor.
THE ELECTRIC LIBRARY: Adres: http://www.elibrary.com/id/2525
TIFF (Tag Image File Format): Taranmis imgelerin dijitalestirilmis versiyonlarini nakletmek icin kullanilan format.Basit arama formatiyla posta listeleri, Usenet, haber gruplari, bilgisayar uretim firmalari ve FTP siteleri uzerinde arama yapmaniza olanak saglar.
TILE NET: Adres: http://www.tile.net/
Tint: Koyulasma (Saturation) bir rengin icindeki beyazin miktari.
TN3270: IBM 3270 terminal taklidi yaparak IBM anasistemlerine baglanmayi saglayan bir telnet programi cesidi.
Track (sector) : Hareketli depolama aygitlarindan olan drive, disket veya teyp kartusunda surucu kafasinin ulasabildigi ozel bir bolum.
TRANSPARAN GIF'LER: Bir cok servis Web sayfalarinin guzel gorunmesi icin grafik arka fonlar kullaniyor. Bu fonun uzerine bir resim yerlestirildiginde resmin hic isinize yaramayacak yerleri guzel arka fonunuzun gorunmesini engelleyebilir. Bunu onlemek icin "transparan GIF"ler kullanilir. GIF dosyasindaki herhangi bir rengi transparan olarak atadiginizda o renk gorulmeyecek, onun yerine arka fonunuz goruntulenecektir. Paint Shop Pro'nun 3.12 surumu bu isi yapabilmektedir.
Tray : CD player'da diskin alindigi tepsi. Genellikle 12 cm (5 inc) diskler icin yapilir. Ancak 8 cm (3 inc) boyutlu kucuk diskler icin de ayrica yuvasi bulunabilir. Bu yuva yoksa kucuk diskleri calmaya kalkmamak gerekir.
Truncation : Hesaplamanin ozel bir kural tarafindan durdurulmasi.
Trunk: Trank. Anahat. Kablo-TV Dagitiminda kullanilan ana dagitim kablolari.
Trunkey : Ekleme veya duzeltme islemlerine gerek olmaksizin calisan bir sistem.
TTL : Transistor-Transistor Lojik.
Tune: Televizyonda cihazin tam istasyona ayarlanmasi islemi.
Tuner : Bir radyo veya TV alicisinin alcak frekansa kadar olan kismi.
Tuner (Kanal secici): TV ve videoda istasyonlarin alinabildigi ayar devreleri. (1) Degisken kondansator veya enduktor gibi ayarli bir devrenin rezonans frekansini degistirmekte kullanilan arac. (2) Radyo ya da televizyon alicisinin, yayinlanan kanali secmekte kullanilan ilk kademesi. Ä°stenen kanal frekansini elde etmek icin rezonans frekansini degistiren ayarli bir devre ihtiva eder.Kanal ve bant secici unite, kisim.
Tuner : Akortlu bir devrenin rezonans frekansini degistirmek icin kullanilan degisken kondansator ya da enduktanslardan olusan devre, belli kanallari secmek icin radyo veya TV alicilarinda kullanilan genellikle RF mikser ve osilatoru icine alan kat.
U
UNIX-to-UNIX CoPy (UUCP): Unix'ten Unix'e Kopya
UNIX: Cok kullanicili, cok hedefli bir operasyon sistemi. Genellikle calisma hayatinda kullanilan bir isletim sistemi.
UNZIP: Daha once bir sikistirma yardimci programi kullanilarak sikistirilmis bir dosyayi acmak.Upgrade: Daha yuksek performans veya ilerlemis ozellikler gosteren parcalarinin eksiklerin yerlerine yerlestirilmesi.
Upload : Direk interface ya da bir modem yolu ile diger bir bilgisayardan data almak.Konuya gore adlandirilmis binlerce ag haberleri grubu, protokolleri calistiran bilgisayarlar ve Usenet ag haberlerini ve makaleler yazan kullanicilarin olusturdugu sistem. Tum internet sistemeleri Usenet'e uye degildir ve tum Usenet sistemleri de Internet uzerinde degildir. Ag Haberleri Aktarma Protokolu (Network News Transfer Protokol), Unix'ten Unix'e Kopya (UNIX-to-UNIX CoPy).
URL: (Uniform Resource Locator) Web uzerinde ulastiginiz yerin kimligini belirler. Tam bir URL'nin gorunumu asagidaki gibidir.mailto://e,mail yollamak icin kullanilacak uygulamaya baglanirfile://lokal bir dosyayi isaret ederalan ismi (domain name) baglanilmak istenen sunucunun Internet uzerindeki ismidir. Bir alan isminin uzantisi genellikle onun tipini de belirler:.com ticari kurulus.edu ogretim.mil askeri.net servis saglayici.org kar amacli olmayan organizasyonPORT ADRESIhttp:// protokolu sadece :80 portunu kullandigindan genellikle bu taki kullanilmaz. atlanacak dizin adiWeb sayfasinin sunucu uzerindeki dizinini belirtir.
Usenet (USEer NETwork): Konuya gore isimlendirilmis binlerce ag haber grubu, protokolleri calistiran bilgisayarlar ve ag haberlerini okuyan ve makaleler yazan kullanicilarin olusturdugu sistem. Internet sistemlerinin tumu Usenet'te bulunmaz ve Usenet sistemlerinin tumu de Ä°nternet uzerinde degildir.
User Interface: Program icinde ilgili alani bulmasi icin kullanilan ekrandaki menu.
Ustel: Ussel, eksponansiyel, us.
UTC: Koordine Edilmis Evrensel Zaman (Universal Tima Coordinated).Rutin isler icin kullanilan yazilim birimleri. Yardimci yazilimlar, bilgisayarin kullanimi ve isletiminde yardimci olan veya isletimini kolaylastiran programlardir. Bunlara ornek olarak, editor, hata-bulucu programlar ve kutuk yonetici programlar adi verilebilir.
UTILTIES : Yardimci yazilimlar.
UUCP: (UNIX-to-UNIX CoPy).
UUCP: UUCP baglantilari buyuk cogunlukla 1200 bps'ten 38.4Kbps'e varan hizlara sahip modemlerle saglaniyor. Baglantilar genelde sakla ve-ilet mantigiyla yurutuluyor. Ayrica Internet-tabanli UUCP baglantilari da kullaniyor. Dusuk maliyeti UUCP baglantilari 1970'lerde ortaya ciktiklarindan bu yana genis kullanima sahiptir.
V
VDOWAVE: VDOWave hareketli goruntuleri sikistirmakta kullanilan ilginc bir yontemdir. Bu yontemin en somut ornegi VDOLive'dir. Bu aygit populer Web tarayicilara eklenerek es-zamanli videolarin buyuk olcude sikistirilarak goruntulenebilmesini saglamistir.
VERONICA: Nevada Universitesinde gelistirilmis olan Veronica (Very Easy Rodent Oriented Net-Wide Ä°ndex to Computerized Archives) binlerce gopher servisindeki her bir menu maddesini iceren devasal bir veritabanidir. Devamli guncellenen Vernonica veritabani, bircok gopher menusunden bulunabilir. Internet dahilindeki Gopher sitelerinin % 99'unun kayidi bulunan Veronica Gopher adresi arayanlarin ilk ugradiklari nokta olmakta.
VERONICA: Adres: http://www.scs.unr.edu/veronica.html
VGA (Video Graphies Aray) :IBM PS/2 EGA'ya uyumlu grafik cihazi. Analog monitorleri de destekler.
VHD (Video High Density) : Yuksek yogunluklu video disk. Uc renk sistemine de uyar. Amerika'nin 525, Avrupa'nin 625 satirli TV ekranlarina adapte olabilir.
VHF (Very High Frequency) : Cok Yuksek Frekans 2'den 13'e kadar olan kanallarda televizyon yayini.
VHF (Very High Frequency) : Cok yuksek frekans. 30 MHz'den yukari, dalga boyu da 10 metrenin altindadir. Cok kisa dalgalarin yayim ve alimi icin genellikle yonlendirilmis anten kullanilir.JVC tarafindan bulunan en populer 1/2 inclik tuketici banti formati. Daha gelistirilmis bir sekli ise Super VHS (S-VHS) diye bilinir.
VIRTUAL REALITY: Kullanicinin mudahale edebildigi 3-boyutlu ortama verilen addir. Sanal gerceklik sayesinde kisi iluzyonlarla yaratilmis 3-Boyutlu dunyaya adim atabilir, oradaki nesnelerle iletisim kurabilir. http://www.zd.net.com adresinde bu konuyla ilgili ayrintili bilgi ve bedava programlar bulabilirsiniz.
Virtual Reality : Bir yerde gercekten bulundugunuz hissi, saglayan, yuksek derecede gercekci bilgisayar simulasyonlari.Kendini programlara yamalayan, bu programlarla iliski kuran sistemlerdeki programlara da yamalanarak yayilan program. Virusler genelde bulunduklari sisteme cesitli zararlar verirler. Truva Ati (Trojen Horse), solucan (worm).
Virus: Virus
Virus: Zarar vermek amaciyla kendini programlara kopyalayan, bu programlarla iliski kuran, sistemdeki diger programlara da yamanarak yayilan program.
Visual Basic: Gorsel diller icerisinde, gercekten esnek bir dil olmasi, uzerinde herhangi bir degiskenligin kisa zamanda yapilabilmesi buyuk avantaj. Esnek bir dil olusu nedeniyle uyumlu calisma ozelligi ileri duzeyde. Gunumuzde Visual BASIC'in 4.0 versiyonu bile cikmistir.
Visual search : Video kameralarda cekilen goruntulerin kontrol edilmesini saglayan ve normalden uc misli hizla yapilan arama.
VIVA MAESTRO 16 VR: Bir ses karti cesididir.
Volatile memory : Gecici bellek.
VPS: Video programlama sistemi. Televizyondaki bir programin baslangicindan sonuna kadar tam olarak alinabilmesine imkan verir. Bunun icin televizyon verici istasyonun ozel bir sinyal gondermesi gerekir. Bu sinyali taniyan video cihazi otomatik kayda gecer. Yayin sonunda gonderilen bir baska sinyalle de video cihazi otomatik kapanir. Bu ozellikle simdilik Turkiye'de bulunmamaktadir.
VRML: 3 boyutlu goruntuleri tasiyabilecek sekilde Web sayfalari olusturabilen bir dil.
VSAFE : Bilgisayarinizdaki virus hareketlerini izler.
W
W3: Dunya Capinda Ag (World Wide Web):
WAIS: Genis Alan Bilgi Sistemi (Wide Area Information Servers)
WAIS: Internet uzerinde basit ve dogal bir dilde sorgulama girislerini taniyan, bilgilere hizli erisim icin indeksler kullanan, onceki aramalarin sonuclarinin sonraki aramalari etkilememesini saglayan bir mekanizmasi olan dagitilmis bilgi hizmet birimidir.
WAN: Genis alan agi. Birbirleri arasinda oldukca uzak mesafe olan ve genelde PTT altyapisi kullanilarak olusturulan bilgisayar agi.Ses dosya tiplerinden bazilarinin kullandigi dosya uzantisi.
WEBCRAWLER: America On Line'in bedava Ä°nternet tarama servisidir.
Lycos tarama servisinden kucuk olan servis her ay 3.000 yenisi eklenen 60.000 web sitesini tarayabilmektedir. http://www.webcrawler.com adresine baglanip WebCrawler'in yeni kullanici arabirimi ile tanisabilirsiniz.Bu servis diger Web tarayicilarindan farkli olarak sizi rastgele bir servise baglayabiliyor.Boylece yeni ve alisilmadik yerler kesfedebilirsiniz. Bu servisten ayrica cok ziyaret edilen Web servislerini ogrenebilirsiniz.
WEBCRAWLER: Adres: http://www.webcrawler.com
WEBMASTER: Bir web sitesinin editorlugunu ustlenen kisiye "Webmaster" adi verilir. Webmaster'in gorevi, Web sitesinin tasarimini yapmak ve "carpiciligini" korumaktir. Gunumuzde bu isi tek bir kisinin yapmasi cok zordur. Bunun icin genelde bir web sitesini birden cok kisi "takim" ruhuyla ayakta tutar.
Wehnelt silindiri: Elektron isinli lambanin kontrol girisi.
Webmaster/Webmistress: Bir Web hizmet biriminin sistem operatoru.
White balance (Beyaz ayari) : Renk dengesini otomatik olarak ayarlayan sistem. Kamera otomatik moddan ciktiktan sonra "WHT BAL", dugmesine arka arkaya basarsaniz, "HOLD" yazisi, gunes sembolu (outdoors) ve yanan lamba sembolu (indoors) gorursunuz. Boylece uc ayri beyaz dengesi ayarini manuel olarak yapma imkaniniz olur. Beyaz dengesi, beyaz ve parlak gorulen konularin dogal renk dengesini saglayabilmektedir. Isik sartlari hizla degisen diskoteklerde, fotograf studyolari gibi isigin cok yogun ve parlak oldugu yerlerde, sodyum lambayla ve civa buharli lambayla yapilan karayolu tuneli aydinlatmalarinda "indors" konumu secilir. Konunun ya da fonun tek renk olmasi halinde "HOLD" konumuna gecilir. Basit ve dogal bir dilde sorgulama girislerini taniyan, bilgilere hizli erisim icin indexler kullanan, onceki aramalarin sonuclarinin sonraki aramalari etkilemesini saglayan bir mekanizmasi olan, dagitilmis bilgi hizmetidir. archie, Gopher, Prospero.
WINZIP: Winzip, Windows 95, 3.1 ve NT kullanicilarinin dosyalarini Internet uzerinden daha hizli aktarmak icin daha kucuk hale getirmeye yarayan bir sikistirma yardimci programidir. PKZIP ve TAR kullanilarak sikistirilmis dosyalari da acabilir. Adresi; http;//www.winzip.com/winzip/
Wire-Frame Represertation : Bir nesnenin sanki seffaflasmiscasina iskeleti ile goruntuye getirilerek uc boyutlu gosterilmesi.
Wobbel : Cesitli elektronik devrelerin karakteristik egrilerinin ekraninda olusturdugu cihaz.
Word processing : Kelime isleme.
Word : Bilgisayarda bilgi. (kelime islem)Bir yapimin ham kopyasi Offine edit isleminde kulanilir.
Write protect : Disket uzerindeki bir tirnak. Kapatildigi zaman diskete birsey yazilamiyor veya silinemiyor.
WWW (Word Wide Web): Dunya capinda ag. Hypertext tabanli, dagitilmis Ä°nternet bilgi sistemi. Kullanicilar hypertext dokumanlari olusturabilir, daha once olusturulan dokumanlari duzenleyebilir, gozden gecirebilir. Istek birimi ve hizmet birimi programlarini ucretsiz olarak temin edebilir Isvicre parcacik arastirma merkezi tarafindan yaratilmis olan hipertext tabanli, dagitilmis bilgi sistemi.Kullanicilar hipertext dokumanlari yaratabilir, duzeltebilir, yaratilmislari gozden gecirebilir. Kullanici (client) ve dagitici (server) programalarini ucretsiz olarak temin etmek mumkundur.
W3: Dunya Capinda AgBilgisayar monitorunde gorulenin aynen basili kopyada veya filmde de elde edilecegi anlamina gelir.
WYSIWYG: Ne Gorursen onu alirsin.
X
X Windows : Calisma sistemi veya grafik terminal saticilarinin cogu tarafindan kabul edilen bir Window operasyon sitemi.
X-asis : Bir tablonun yatay cizgisi.
Xenon Projector : Xenon gaz dolu bir lambada ark kullanan cok guclu bir projektor.
Xrs: Opak ve transperanin yanisira X-Ray taramayi da gerceklestiren 6cx modelinin bulundugu PhotoStyler ile beraber gelen tarayicilar.
Y
Y-axis : Bir tablonun genelikle data rakaminin bulundugu dikey cizgisi.
YAHOO!: Adres: http://www.yahoo.com
Yazilim (Software): Daha cok programlanan yazilimlardir.Sari Sayfalar (Yellow Pages.)
Z
Z-axis : 3 boyutlu bir tabloda onden arkaya dogru olan.
ZIP: PKZIP kullanilarak sikistirilmis (daha kucuk dosya boyunda, ama esdeger bir dosya yapilan) bir dosya "zip" dosyasi olarak adlandirilir. Dosya uzantisi, ZIP'tir.
Zoom Lens: Devamli degisken goruntusel uzakliktaki bir lens.
ZyXEL U-1496 Plus (Modem): Genis LSD ekrani ve menu sisteminin kullanim kolayligi, 57600/14400bps veri ve 14400 faks hizinin yaninda ses isleme yetenegi, ayrica ozel protokolle de olsa 19200bps transfer hizi, bu modeli yuksek fiyatina ragmen cazip kiliyor. (Modem)
/ : Taksim isareti. web adreslerinde kullanilir.
@ : e-mail adreslerinde kullanici ismini kullanicinin Ä°nternet adresinden ayirmak icin kullanilir. Ornegin kutsal@yahoo.com.
: Ters taksim isareti. Cogunlukla DOS ve Windows dizinlerinde kullanilir.
~ : Web adreslerinde kullanilir. Bir alt dizini gosterir.
KAYNAK:STAR STARTEK,TURKIYE,AKSAM GAZETELERI,BILGISAYAR TEKN.DERGILERI
|
|
|
